Paijeelkulâttempeivi

Wikipedia:st
Njuškii navigistmân Njuškii ucâmân

Paijeelkulâttempeivi (eŋgâlâskielân Earth Overshoot Day ađai EOD) meerhâš äigipuudâ, kuás rekinistmij mield ulmui kulâttem mana paijeel eennâmpáálu jyehi-ivváá ääpist pyevtittiđ luánduriggoduvâid. Paijeelkulâttem lii ohtâ merhâšitteemuin suujâin šoŋŋâdâhnubástusân já luándulappuumân. Paijeelkulâttempeivi lii rekinistum ive 1970 rääjist ain onnáá piäiván.[1]

Paijeelkulâttempeivi rekinistoo čuávuváá kaava mield:

Paijeelkulâttempeeivih rekinistojeh meid sierâ enâmáid.[2] Suomâst paijeelkulâttempeivi lii táválávt kiđđuv. Sierâ enâmij já ubâ eennâmpáálu paijeelkulâttempeeivijd ij pyevti verdidiđ aaibâs tievâslávt koskânis, mut kuittâg toh čäittih, ete ovdánâm enâmijn kulâttem lii stuárráb ko kievhib enâmijn, kost ij lah máhđulâšvuotâ kulâttiđ ko aaibâs velttidmettum pyevtittâsâid.[1]

Ive 2018 enâmustáá kulâtteijee enâmeh lijjii Qatar, LuxemburgOvtâstum arabiemiirikodeh. Riges oljostaatâ Qatarist paijeelkulâttempeivi lâi ton ive jo kuovâmáánu 8. peeivi. Stuárráábijn enâmijn paijeelkulâttempeivi lâi ton ive Ovtâstum staatâin njuhčâmáánu 15. peeivi, Ruošâst cuáŋuimáánu 21. peeivi, Saksaast vyesimáánu 2. peeivi já Kiinast kesimáánu 16. peeivi. Pyeremuuh enâmeh lijjii Vietnam, MarokkoKirgisia, moi paijeelkulâttempeeivih lijjii eskin juovlâmáánu pelimuddoost tâi loopâst.[1][3]

Käldeeh[mute | mute käldee]

  1. 1,0 1,1 1,2 Koskokko lâi maailm paijeelkulâttempeivi anarasaavis.fi. 7.8.2023. Čujottum 9.8.2023.
  2. Country Overshoot Days Earth Overshoot Day. Čujottum 9.8.2023. (eŋgâlâskielân)
  3. Tässä ovat maailman suurimmat tuhlurit: 10 eniten luonnonvaroja kuluttavaa maata mtvuutiset.fi. 1.8.2018. Čujottum 9.8.2023. (suomâkielân)