Ovdâsijđo

Tiervâpuáttim anarâškielâ Wikipedian!

Tot lii Wikipedia anarâškielâlâš versio, mii vuáđudui roovvâdmáánu 19. peeivi 2020. Anarâškielâlii Wikipediast láá 6 526 artikkâlid. Puoh siijđoh • Kuhes siijđoh • Uđđâ siijđoh Haldâšeijeeh • Aktiivliih kevtteeh Savâstâllâm

Aanaar Čaittâleijeeh Čääci Eennâmtiätu

Elleeh Kemia Kieldah Kulttuur

Musikkáreh Palhâšumeh   Sämmiliih   Puoh kategoriah

Stuorrâkaavrâs Stuorrâkaavrâs (Cervus elaphus) lii jálukavrâsij vyelihiäimun kullee kavrâsšlaajâ. Stuorrâkaavrâs lii soorvâ, vaapiit já sambar maŋa niäljádin stuárráámus sorvâelleešlaajâ. Stuorrâkavrâsores tiäddá 160–240 kg, mutâ tot sáttá teddiđ joba 340 kg. Niŋálâsah láá ucebeh, já toh teddih suullân 120–170 kg. Tiäddu kuittâg mulsâšud ennuv vyelišlaajâi kooskâst. Stuárráámus vyelišlaajâ lii Cervus ephalus ephalus. Ton oráseh teddih joba 500 kg. Ucemus vyelišlaajâ vist lii Cervus ephalus corsicanus, mon ohtâgâsah teddih 80–100 kg. Stuorrâkavrâs turkkâ lii keessiv ruopsisruškâd. Čohčuv puoh vyelišlaajah šoddâdeh assab tuurhâ täälvi várás. Tälviv vyelišlaajâi tuurhâ ivne mulsâšud eenâb ko eres iveaaigij: Euroop vyelišlaajâin lii ränisruškis tälviturkkâ, já ovdâmerkkân kaspiastuorrâkavrâsist lii ránásub turkkâ. Vuosijn láá aalgâst tiälhuh, mutâ toh láppojeh keesi ääigi. Motomijn ohtâgâsâin tiälhuh iä kuittâg lappuu kuássin. Arkkâdâh ...Haenyeoh láá čepis puohčâleijeenisoneh Maadâ-Koreast? ...puoh syemmiliih artisteh ive 2025 Euroviisuin šoddii siämmáá ive? ...Franciscus lâi vuosmuš Eennâmpáálu máddáábeln šoddâm paavi? ...ergikištoh algii ive 1932? ...Schabziger lii ruánáá já korrâ vuástá, mii valmâštuvvoo Glarus kantonist Sveeicist? ...Anna Göldi lii majemuš nuáidin sujâttum nissoon Euroopist? ...Q'eroh láá majemuuh Inkai maajeeldpuátteeh, kiäh láá siäiluttâm puigâ Inka-kulttuur já ärbivuovijd? ...Uluru lii Australia algâaalmugij pase pähti? ...Roland TB-303 lii bassosyntetisaattor, mon Roland Corporation almostitij ive 1981 já valmâštij ive 1984 räi? ...Aanaar lii Suomâ áinoo neeljikielâsâš kieldâ? ...Shanghai lii ohtâ Kiina tehálumosijn ekonomâlijn kuávdáin já ohtâ maailm stuárráámuin hamânijn? ...Stonehenge keđgikehá rähtim algâttui jo 3100 oKr., já majemuš muddo valmâštui 1500 oKr. maŋa? ...tälviuággum lii kuálástemvyehi, mast kuálástuvvoo tälviv jieŋân puhhum rääigi peht? ...Gilgameš lii maailm puárásumos eepos? ...Matti Nykänen vuoitij nelji kollemiitaal já oovtâ silbâmiitaal tälviolympialijn? ...tlingiteh láá algâaalmug Alaskast já Kanadast? ...šiljoboŋŋam lii Suomâ stuárráámus loddetábáhtume? ...Sari Essayah lii oovdiš kištoväzzee, kote šoodâi maailmmiäštárin ive 1993? ...Eennâmpáálu áimukeerdist 78 % lii typpi já 21 % lii happi? ...Aanaarjäävrist láá 3 318 suollud já Päijännest láá 2 690 suollud? ...Braunwald lii sijdâ Sveeicist, kost muáttá koskâmiärálávt 9 m jyehi täälvi? ...Aila-duo vuoittijn ive 2014 Sámi Grand Prix -kišto lávlumuási lavluin Naharij kandâ? ...Michael Collins jaamij purâstaavdân cuáŋuimáánu 28. peeivi 2021? ...Aanaarjáávrán lii ive 1984 koččâm rakkeet? ...Flavia Pennetta lii vuáittám ohtsis 49 WTA-turnaamid karrieeris ääigi? ...ores laahul láálá moonijd 18–27 peivid? ...Marie Curie lii vuáittám Nobel-palhâšume kuohtii? ...Helsigist láá 59 kaavpuguássid? ...Suomâst láá paijeel 100 000 sorvâd? ...Niillas Holmberg vuoitij Ive sämmilâš -palhâšume ive 2016? ...olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád? ...čapis soormán jammii áárvu mield 30–60 % Euroop aalmugist? ...kapybara puáhtá teddiđ joba 79 kg? ...Hermann Hesse jaamij porgemáánu 9. peeivi 1962 85-ihásâžžân vuoiŋâšvardemân? ...täsni šadda ko kaasusovđâ čokkâšuvá jieijâs tiädduvyeimi keežild? ...káránâs lii tovle onnum paa tiettee lodden, jäämmim pyehten já pahakkâs litolâžžân? ...uárree kulovijđodâh lii suullân 2,5 keerdi vijđásub ko ulmust? ...kiemâsämikielâ lii sämikielâ, mii čaaskâi 1700-lovo já 1800-lovo ääigi? ...tááláá ääigi láá kiävtust kuttâ trigonometrisâš funktio?

Säämi lippupeeivih 2. peeivi – Suomâ Sämitige vuáđudempeivi 22. já 28. peeivi koskâsâš pasepeivi – máárjápeivi (sämmilij ärbivuáválâš juhlepeivi) Šoddâmeh 5. peeivi (1995) – Marja Mortensson, maadâsämmilâš nuotâsteijee, lávloo, jyeigee já musikkár 7. peeivi (1914) – Knut Bergsland, suomâ-ugrâlij kielâi kielâtiettuu professor (j. 1998) 21. peeivi (1879) – Albert Einstein, saksajuudalâš teoreetlâš fysikkár (j. 1955) 23. peeivi (1956) – Karen Marie Eira Buljo, tavesämmilâš kirječällee já politikkár 29. peeivi (1976) – Fabrizio Brecciaroli, italialaš diplom-insner Jämimeh 12. peeivi (2015) – Terry Pratchett, eŋlandlâš kirječällee (š. 1948) 10. peeivi (2018) – Stephen Hawking, brittilâš teoreetlâš fysikkár já kosmolog (š. 1942) 18. peeivi (1983) – Umberto II, Italia niäljád já majemuš kunâgâs (š. 1904) 19. peeivi (1989) – Daphne du Maurier, eŋlandlâš kirječällee (š. 1907) 27. peeivi (1967) – Jaroslav Heyrovský, ive 1959 Nobel-kemiapalhâšume finnim čekkilâš kemist (š. 1890) Peeivi kove  Luándutiettuuh, matematiik já talhâstieđâ Anatomia • Biologia • Ekologia • Fysiologia • Fyysiik • Geodesia • Geologia • Jieŋâdâhtieđâ • Kemia • Matematiik • Meteorologia • Šoŋŋâdâhtieđâ • Taavdah já puácuvuođah • Täsnitieđâ  Ohtsâškoddetiettuuh, historjá já eennâmtiätu Aalmugtieđâ • Antropologia • Arkeologia • Eennâmtiätu • Ekonomia • Etologia • Filosofia • Historjá • Olmoošeennâmtiätu • Politiik • Psykologia • Semiotiik • Sosiologia  Ekonomia já tekniik Arkkitehtuur • Eennâmtuálu • Finnoduvah • Huksim • Internet • Jotolâh • Pargo • Pirâstekniik • Ruttâ • Šleđgâtekniik • Teknisâš fyysiik • Tiätutekniik  Taaiđâ Arkkitehtuur • Elleekoveh • Kirjálâšvuotâ • Kovetaaiđâ • Koveveerrâmtaaiđâ • Maalâkovetaaiđâ • Muusik • Taaiđâtyejeh • Tanssâ • Televisio  Ohtsâškodde Ekonomia • Haldâttâh • Huksim • Jotolâh • Juhleh • Kulttuur • Kuávluhaldâttâh • Ohtsâškoddetiettuuh • Ollâopâttâh • Ornijdumeh • Oskoldâh • Palhâšumeh • Pargo • Piirâs • Politiik • Riehtitieđâ • Soottâm • Škovlim • Tiervâsvuotâ • Torvolâšvuotâ • Viestâdem • Vuoigâdvuođâtieđâ‎ • Vádulâšvuotâ‎  Anarâšah Aanaar • Aanaarjävri • Anarâškielâ • Laapi eennâmkodde • Sämikulttuur • Sämmiliih

Paijeel 500 000 artikkâlid: Suomi (suomâkielâ) • Magyar (uŋgarkielâ) Paijeel 100 000 artikkâlid: Eesti (eestikielâ) Paijeel 10 000 artikkâlid: Олык Марий (nijttomarikielâ) • Кырык Мары (värimarikielâ) Paijeel 5 000 artikkâlid: Davvisámegiella (orjâlâškielâ) • Эрзянь (ersäkielâ) • Мокшань (mokšakielâ) • Vepsän (vepsákielâ) • Võro (võrokielâ) • Anarâškielâ • Удмурт (udmurtkielâ) • Коми (komikielâ) Paijeel 3 000 artikkâlid: Livvinkarjalan (kärjilkielâ) • Перем Коми (komipermjakkielâ) Láláttuvâst: Varšinaiskarjalan (eidusâš kärjilkielâ) • Līvõ (liivikielâ) • Ižoran (inkeroiskielâ) • Åarjelsaemien (maadâsämikielâ) • Bidumsámegiella (pittáámsämikielâ) • Ubmejesámiengiälla (umesämikielâ) • Juvlesábme (juulevsämikielâ) • Кӣллт Cāмь (kieldâsämikielâ) • Sääʹmǩiõll (nuorttâlâškielâ) • Kvääni (kveenikielâ) • Meänkieli (meänkielâ) • Маньси/Моаньсь (mansikielâ) • Хӑнты (hantikielâ) • Ненэця’ (neeneeckielâ) • Чумыль ӄумыт/Шӧльӄумыт (selkupkielâ) • Онай базаан (eeneeckielâ)