Saksa
| Saksa littotäsiväldi Bundesrepublik Deutschland (saksakielân) |
|
|---|---|
 lippu |
 vaakun |
 Saksa sajadâh Euroopist |
|
| Staatâhäämi | littotäsiväldi |
| Littopresident | Frank-Walter Steinmeier |
| Littokansler | Olaf Scholz |
| Uáivikaavpug | Berlin |
| Virgáliih kielah | saksakielâ |
| Vaaluut | euro (EUR) |
| Äigi | UTC+1 |
| – kesiäigi | UTC+2 |
| Uánádâs | DE, DEU |
| – fiävruin | D |
| – kirdemmašinijn | D |
| Sundenummeer | +49 |
| Internet TLD | .de |
| Motto | Einigkeit und Recht und Freiheit |
| Aalmuglâšlaavlâ | Deutschlandlied |
|
|
|
Saksa[1] (saksakielân Deutschland) teikkâ Saksa littotäsiväldi[1] (saksakielân Bundesrepublik Deutschland) lii jiečânâs littotäsiväldi Koskâ-Euroopist. Ton uáivikaavpug lii Berlin.
Historjá
[mute | mute käldee]Saksa já Euroop union
[mute | mute käldee]Saksa littotäsiväldi lii ohtâ staatâin, moh vuáđudii Euroop union ive 1952. Ko Saksah ovtâstuvvii roovvâdmáánu 3. peeivi 1990, te meid Nuorttâ-Saksa seervâi Euroop unionân uássin ovtâstum Saksa.
Saksa lii kuullâm eurokuávlun jo kuávlu vuáđudem rääjist ađai uđđâivemáánu 1. peeivi 1999 rääjist.
Eennâmtiätu
[mute | mute käldee]Saksa vijđodâh lii 357 022 km², mast 8 350 km² lii čääci. Vijđoduv mield Saksa lii maailm 64. stuárráámus staatâ.[2]
Sajadâh já rääjih
[mute | mute käldee]Saksa lii littotäsiväldi Koskâ-Euroopist. Ton ránnjástaatah láá tavveen Tanska, nuorttân Puola já Tšekki, maadânuorttân Nuorttâriijkâ, mäddin Sveicci, maadâviestârist Ranska já viestârist Belgia, Luxemburg já Vuáládâhenâmeh. Saksaast staatârääjih láá ohtsis 3 694 km.[2] Kuhemus rääji lii rääji Nuorttâriijkâin, mii lii 801 km.[2] Uánihumos rääji vist lii 128 km rääji Luxemburgáin.[2] Saksa rájášuvá mäddin Alppáid, taveviestârist Tavemeerân já tavenuorttân Nuorttâmeerân. Merâriddo lii ohtsis 2 389 km.[2]
| Ránnjástaatâ | Rääji kukkodâh | Kárttá |
|---|---|---|
| Tanska | 140 km | 
|
| Puola | 447 km | |
| Tšekki | 704 km | |
| Nuorttâriijkâ | 801 km | |
| Sveicci | 348 km | |
| Ranska | 418 km | |
| Belgia | 133 km | |
| Luxemburg | 128 km | |
| Vuáládâhenâmeh | 575 km |
Ekonomia
[mute | mute käldee]Ráhtulâšvuotâ
[mute | mute käldee]Saksa lii Euroop tehálumos ráhtulâšvuotâeennâm. Autoráhtulâšvuotâ kulá Saksa tehálumosáid ráhtulâšvuođâsuorgijd stäli-, elektroniik- já talhâsráhtulâšvuođâ lasseen. Mercedes-Benz, Volkswagen já BMW láá saksaliih automeerhah.
Viehâdâh
[mute | mute käldee]Ässeeloho
[mute | mute käldee]Saksaast láá paijeel 84 miljovn ässed. Ässeelovo mield Saksa lii Euroop kuálmádin stuárráámus eennâm Ruošâ já Tuurki maŋa já Euroop union stuárráámus.
Fáádást eres soojijn
[mute | mute käldee]
Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást Saksa.
Käldeeh
[mute | mute käldee]