Mari Boine
| Mari Boine Jovssat Ovllá Jovssat Mari[1] Reista-Biret-Ristena Mari[2] | |
|---|---|
_crop_oaivi.jpg)
| |
| Persovntiäđuh | |
| Šoddâm | skammâmáánu 8. peeivi 1956 |
| Šoddâmsaje | Kárášjuuhâ, Taažâ |
| Aalmugjeessânvuotâ | Taažâ |
| Musikkár | |
| Artistnommâ | Mari Boine Mari Boine Persen |
| Aktiivlâžžân | 1985– |
| Genreh | juáigus, jazz, R&B, urban contemporary |
| Čuojânâsah | jienâ, rumbu |
| Skiärrufinnodâh | Real World Records |
| Palhâšumeh | |
| el. * Sämirääđi kunneepalhâšume (1992) * Áillohaš-muusikpalhâšume (1993) * Tave-enâmij rääđi muusikpalhâšume (2003) * Spellemann-palhâšume (4 keerdi) * Spellemann-kunneepalhâšume (2018) | |
| Peerâ | |
| Vaanhimeh | Josef Boine Olsen (1922–1990) Kirsten Vuolab (1924–1991) |
| Lasetiäđuh | |
| Päikkisijđo | https://www.mariboine.no/ |
Mari Brit Randi Boine[3] (ovdil Boine Persen, js. Olsen, eeji mield orjâlâškielân Jovssat Ovllá Jovssat Mari[1] já eeni mield Reista-Biret-Ristena Mari[2]; š. skammâmáánu 8. peeivi 1956, Kárášjuuhâ[4], Taažâ) lii tavesämmilâš musikkár. Sun čáálá pitái saanijd oovtâst Kerttu Vuolabáin.[5]
Eellim
[mute | mute käldee]Mari Brit Randi Josefsdatter Boine Olsen šoodâi skammâmáánu 8. peeivi 1956 Gámehisnjaargâst, Kárášjuuvâst, Taažâst uáli oskováá lestadiolii perrui.[1][2][3][6][7] Suu eeči lâi smavvâtálulâš já snikkár Josef Boine Olsen (1922–1990) já suu enni lâi Kirsten Olsdatter Vuolab (1924–1991).[3] Sunnui šoddii ohtsis vittâ párnáá: Ole, Dagny, Mari, Håkon já Anne Kirsten.[8][9]
Palhâšumeh já tubdâstâsah
[mute | mute käldee]Ive 1992 Sämirääđi keigij Boinen rääđi kunneepalhâšume.[10] Čuávuváá ive Boine vuoitij vuossâmuu Áillohaš-muusikpalhâšume, mon Taažâ sämmilij riijkâservi, Kuovdâkiäinu kieldâ já Kuovdâkiäinu Sämmilij servi vuáđudii Nils-Aslak Valkeapää 50. šoddâmpeeivi kunnen.[11][12] Ive 2003 sun vuoitij Tave-enâmij rääđi muusikpalhâšume.
Ive 2018 Tromsa ollâopâttâh meridij nomâttiđ suu kunneetuáhtárin.[13]
Diskografia
[mute | mute käldee]Noomáin Mari Boine Persen
[mute | mute käldee]- 1985 – Jaskatvuođa maŋŋá
- 1987 – Juovllaide, oovtâst Áŋŋel nuorat -juávhoin[14]
- 1989 – Gula Gula
- 1991 – Salmer på Veien Hjem oovtâst Ole Pausáin já Kari Bremnesáin
Noomáin Mari Boine
[mute | mute käldee]- 1992 – Møte i Moskva oovtâst Alliansáin
- 1993 – Goaskinviellja
- 1994 – Leahkastin
- 1996 – Radiant Warmth
- 1996 – Eallin
- 1998 – Bálvvoslatjna
- 2001 – Remixed/Ođđa Hámis
- 2002 – Gávcci Jahkejuogu – Eight Seasons
- 2006 – Idjagieđas – In the hand of the night
- 2008 – It Ain’t Necessarily Evil – Bodeš bat gal buot biros: Mari Boine Remixed Vol II
- 2009 – Čuovgga áirras – Sterna Paradisea (fáárust ei. Madosini Latozi Mpahleni já Abaqondisi Brothers)
- 2011 – Áiggi askkis – An introduction to Mari Boine
- 2013 – Gilvve gollát – Sow Your Gold oovtâst Taažâ radio -orkesteráin
- 2017 – See the Woman
- 2023 – Amame, oovtâst Bugge Wesseltoftáin
- 2024 – Alva
Fáádást eres soojijn
[mute | mute käldee]
Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást Mari Boine.
Käldeeh
[mute | mute käldee]- ↑ a â b Lehtola, Jorma: Laulujen Lappi: tarinoita haavemaasta, s. 322–327. Jyväskylä: Kustannus-Puntsi, 2007. (suomâkielân)
- ↑ a â b Hirvasvuopio-Laiti, Annukka: Gárddi luhtte lávddi ala – Poroaidalta esiintymislavalle: saamelaiset elementit tenonsaamelaisessa musiikissa kolmen sukupolven aikana, s. 63. Tampere ollâopâttâh, 2008. Kirje nettiversio (PDF) (čujottum 9.2.2023). (suomâkielân)
- ↑ a â b Nedland, Sigbjørn: Musiker og Sanger Mari Boine Norsk Biografisk Leksikon. 13.2.2009. Čujottum 21.4.2021. (kirjetárukielân)
- ↑ Saamelaismusiikin mestari Mari Boine Suomeen helmikuussa - yle.fi Čujottum 21.4.2021 (suomâkielân)
- ↑ Kerttu Vuolab - kansallisbiografia.fi Čujottum 21.4.2021 (suomâkielân)
- ↑ Johansen Hasselberg, Per Kristian: Mari Boine NRK Sápmi. 26.3.2007. Čujottum 21.4.2021. (kirjetárukielân)
- ↑ Biography. Mari Boine. 2021. Čujottum 21.4.2021 (eŋgâlâskielân)
- ↑ Rambøl, Nina M.: Mari Boine: Musikken reddet livet mitt Hjemmet. 15.10.2012, peividum 3.5.2017.. Čujottum 21.4.2021. (kirjetárukielân)
- ↑ Valkeapää, Niko-Mihkal: Nils-Aslak Valkeapää and Mari Boine: Song lyrics and Themes: thematic study of their song lyrics and the long lines, s. 37. UiT Taažâ arktâlâš ollâopâttâh, 2021. Kirje nettiversio (PDF) (čujottum 9.2.2023).
- ↑ Rantala, Leif: Sámiráđđi 50 jagi (PDF) 18. Čujottum 4.2.2021. (orjâlâškielân)
- ↑ Ballovara, Mette já Somby, Liv Inger: Ođđa sámi musihkain bargamin NRK Sápmi. 5.4.2015. Čujottum 6.1.2021. (orjâlâškielân)
- ↑ Hætta, Wenche Marie: Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix NRK Sápmi. 29.3.2007. Čujottum 6.1.2021. (kirjetárukielân) já (orjâlâškielân)
- ↑ Fangel, Lena Glosemeyer: Utnevner fire nye æresdoktorer Tromsa ollâopâttâh. 10.4.2018. Čujottum 21.4.2021. (kirjetárukielân)
- ↑ Valkeapää, Niko-Mihkal: Nils-Aslak Valkeapää and Mari Boine: Song lyrics and Themes: thematic study of their song lyrics and the long lines, s. 43. UiT Taažâ arktâlâš ollâopâttâh, 2021. Kirje nettiversio (PDF) (čujottum 9.2.2023).