Njuškii siskáldâsân

Italiakielâ

Wikipedia:st
Italiakielâ lavdâm
Italiakielâ mättim Euroop unionist
Italiakielâ Sveeicist
Italia kielâi kárttá

Italiakielâ (ital. italiano) kulá indoeurooplij kielâi roomaanlii kielâjuávkun.

Lavdâm

[mute | mute käldee]

Italiakielâ lii virgálâš kielâ čuávuváin staatâin:

Italiakielâ pustaveh

[mute | mute käldee]

Italiakielâst láá 21 pustavid. Tain 5 láá vokaleh já 16 láá konsonanteh:

А а B b C c D d E e F f G g H h
I i L l M m N n O o P p Q q R r
S s T t U u V v Z z

Tagareh pustaveh ko j, k, w, x já y tiättojeh tuše lovnâsaanijn.

Pustavij noomah

[mute | mute käldee]
  • a a
  • b bi
  • c ci
  • d di
  • e e
  • f effe
  • g gi
  • h acca
  • i i
  • j i lunga ('kuhes i') teikâ jay [d͡ʒeɪ] tegu eŋgâlâskielâst
  • k kappa
  • l elle
  • m emme
  • n enne
  • o o
  • p pi
  • q qu
  • r erre
  • s esse
  • t ti
  • u u
  • v vi teikâ vu
  • w doppia vi, doppia vu, vi doppia teikâ vu doppia
  • x ics
  • y ipsilon
  • z zeta

Kielâoppâ

[mute | mute käldee]

Numereh

[mute | mute käldee]
  • 0 - 10: zero, uno, due, tre, quattro, cinque, sei, sette, otto, nove, dieci
  • 11 - 19 undici, dodici, tredici, quattordici, quindici, sedici, diciassette, diciotto, diciannove
  • 20 - 29: venti, ventuno, ventidue, ventitré, ventiquattro, venticinque, ventisei, ventisette, ventotto, ventinove
  • 30 - 90: trenta, quaranta, cinquanta, sessanta, settanta, ottanta, novanta
  • 100 - 1 000 000: cento, mille, diecimila, centomila, un milione
AnarâškielâItaliakielâIPA
čyeticento/ˈtʃɛnto/
tuhháátmille/ˈmille/
kyehti tuhháátduemila/ˌdueˈmila/
kyehti tuhháát kyehtlov (2020)duemilaventi/dueˌmilaˈventi/
ohtâ miljovn un milione /miˈljone/
ohtâ miljard un miliardo /miˈljardo/

Artikkâleh

[mute | mute käldee]

Italiakielâst láá ohtsis 12 artikkâlid: 8 miärulâžžân artikkâlid já 4 epimiärulii artikkâl.

Miäruliih artikkâleh
ArtikkâlSuuhâLohoSubstantiiv aalgâst leijee puustav/pustavehOvdâmeerhah
ilmol.konsonant (eereeb x, y, z, pn, ps, gn, s+kons.)il cane, il gatto, il bambino, il motore
lomol.x, y, z, pn, ps, gn, s+kons., i+vook.lo studente, lo psicologo, lo ione, lo zaino
l'mol.vookaal (eereeb i+vook.)l'uomo, l'amico, l'elefante, l'orologio
imml.konsonant (eereeb x, y, z, pn, ps, gn, s+kons.)i cani, i gatti, i bambini, i motori
glimml.x, y, z, pn, ps, gn, s+kons.
vookaal (meid i+vook.)
gli studenti, gli psicologi, gli ioni, gli zaini
gli uomini, gli amici, gli elefanti, gli orologi
lafol.konsonantla casa, la finestra, la stella, la sedia
l'fol.vookaall'amica, l'osteria, l'informazione, l'erba
lefml.konsonant
vookaal
le case, le finestre, le stelle, le sedie
le amiche, le osterie, le informazioni, le erbe
Epimiäruliih artikkâleh
ArtikkâlSuuhâLohoSubstantiiv aalgâst leijee puustav/pustavehOvdâmeerhah
unmol.konsonant (eereeb x, y, z, pn, ps, gn, s+kons.)
vookaal (eereeb i+vook.)
un cane, un gatto, un bambino, un motore
un uomo, un amico, un elefante, un orologio
unomol.x, y, z, pn, ps, gn, s+kons., i+vook.uno studente, uno psicologo, uno ione, uno zaino
unafol.konsonantuna casa, una finestra, una stella, una sedia
un'fol.vookaalun'amica, un'osteria, un'informazione, un'erba

Veerbah

[mute | mute käldee]
Válduartikkâl: Italiakielâ veerbah

Italiakielâst veerbah juáhhojeh kuulmâ juávkun: are-loppâsiih, ere-loppâsiih já ire-loppâsiih. Ire-loppâsiih veerbah juáhhojeh kyevti vyelijuávkun ton mield, et tiättoo-uv tiätu haamijn -isc- vâi ij. Italiakielâst láá 7 täpiluokkad já 23 äigihäämmid. Čuávuvâžžân lii listo italiakielâ täpiluokain já toi äigihaamijn:[1]

  • Indicativo: presente, passato prossimo, imperfetto, trapassato prossimo, passato remoto, trapassato remoto, futuro semplice já futuro anteriore
  • Congiuntivo: presente, passato, imperfetto já trapassato
  • Condizionale: presente já passato
  • Imperativo: presente
  • Participio: presente já passato
  • Gerundio: presente já passato
  • Infinito: presente já passato

Fáádást eres soojijn

[mute | mute käldee]

Käldeeh

[mute | mute käldee]
  1. Bailini, Sonia & Consonno, Silvia: I verbi italiani - edizione aggiornata. Hueber Verlag GmbH, 2023. ISBN 978-3190453757