Njuškii siskáldâsân

Unna Junná

Wikipedia:st

Unna Junná lii Yle Säämi sämikielâlâš párnáiohjelm, mii aalgij ive 2007. Tot lii vuosâsaajeest uáivildum 3–7-ihásijd párnáid,[1] já tot ráhtoo kuulmâ sämikielân: anarâš-, nuorttâlâš- já orjâlâškielân. Unna Junná parga ohtsâšpargo om. Säämi máttááttâskuávdáá medialinjáin Anarist[2] sehe Säämi škovlâigijn já Elleekovekuávdáš Skábmain.[3]

Historjá

[mute | mute käldee]

Suomâst sämmiliih irâttii finniđ sämikielâlijd párnáiohjelmijd jo 1990-lovo peln, mutâ Yle mield tagarân iä lam resurseh ige vuolgâttâsäigi. Ive 2005 NRK, SVT já Yle ráđádâlškuottii ohtsâš párnáiohjelmist, mutâ Yle kiäsádâđâi tast ovdilgo taggaar šoodâi, já te Suomâ peln sämipárnááh paccii vala-uv jieijâs kielâlii ohjelmttáá. Ulmuuh iä kuittâg tuuttâm toos, já ive 2006 loopâst lâi mielâčááitus Helsigist, kost maŋgâlov sämipárnážid vanhimijdisgijn lijjii vatâmin olssis párnáiohjelmijd. Tast maŋa Ylest šoodâi miärádâs rähtiđ sämikielâlijd-uv párnáiohjelmijd.[3]

Nuuvt te Unna Junná oinuuškuođij čohčuv 2007, talle vala ohtsâšpargon syemmilâš Yle já ruátálâš SVT kooskâst. SVT kuittâg meridij vuáijuđ jieijâs sämikielâlii párnáiohjelm pyevtitmân ive 2011, já tastoo Yle pyevtitškuođij Unna Junná ohjelmijd ohtuu.[4][5] Siämmáá ive Unna Junnáást kulluuškuottii anarâš- já nuorttâlâškielâ eenâb, ko toh šoddii jođettemkiellân.[1] Tađe ovdil tuše tavesämikielâ lâi lamaš jođettemkiellân, mutâ insertijn anarâš- já nuorttâlâškielâ kal lijjii kullum jo ovdil.[6] SVT kiäsádâttâm merhâšij kuittâg tom, ete ruttâ ohjelmij rähtimân ij lamaš nuuvt ennuv, já ohjelmijd puovtij rähtiđ innig tuše ihepele ivveest, ohtsis 15 ohjelmid ovdebáá 30 saajeest, veik ohjelmijn lijjii enâmustáá joba 50 000 keččed.[5][7]

Ive 2017 Unna Junná uážui jieijâs sijđo Yle Areenast.[8] Talle meid Binnabánnaš dubbejui puoh kuulmâ sämikielân já lasettui Areenan.[9] Ive 2020 Unna Junná uážui meid jieijâs koveliiŋkâ Párnái Areenast,[10] já tallaah rähteeh keččâlij lasettiđ ain eenâb já eenâb ohjelmijd meiddei Areenan.[2]

Unna Junná pyevtittij kuhháá Ritva Torikka,[11][12][13] ovdilgo Heli Huovinen algâttij pyevtitteijen ive 2019.[14] Ive 2019 Unna Junná meid luovâttij puáris materiaalijdis Sämiarkkâdâhân.[15]

Läiđejeijeeh

[mute | mute käldee]

Unna Junnáást láá lamaš maaŋgah läiđejeijeeh. Algâiivij läiđejeijen toimii eereeb iärásij Sofia Jannok, Simon Issát Marainen já Petra Magga.[16] Eres läiđejeijeeh láá lamaš ovdâmerkkân Heli Huovinen, Essi Morottaja[17] já Petter Morottaja[18] anarâškielân, Anna Lumikivi, Terhi Harju[19] já Janica Gauriloff nuorttâlâškielân[20] já Irene Länsman[21], Anna Näkkäläjärvi-Länsman[19] sehe Marianne Ketola pajekielân.[17][6]

Ohjelmeh

[mute | mute käldee]

Unna Junná lii makasiinohjelm, ađai ton siste láá maaŋgah sierâ rááiđuh. Ohjelm aalgâst lii tobdomuusik, mii lii muttum kuohtii: ive 2014[22] já ive 2022.[23] Siämmást meid Unna Junná -puoiduu olgohäämi algâanimaatiost lii muttum.[24]

Aalgâ maŋa lii táválávt läiđejeijee uási ovdilgo ohjelm sirdâšuvá insertráiđoid. Unna Junnást láá lamaš maaŋgâláváneh rááiđuh animaatioin, mainâsáid já elleeráiđoid.[24] Ohtâ pivnohis ráiđu lâi iivij 2021–2023 oinum puásuipennuin muštâleijee Hitruus Ruu ja skihpárat (anarâškielân Hitruus Ruu já skipáreh, nuorttâlâškielân Hitruus Ruu da taaurõõžž), mast pajekielâlii noomâst huolâhánnáá kullojii puoh kulmâ sämikielâ.[1] Säämi máttááttâskuávdáá medialinjáást láá táválávt ráhtám animaatioid Unna Junnán-uv.[2]

Palhâšumeh

[mute | mute käldee]

Ive 2010 Unna Junná uážui párnáiohjelmij váldupalhâšume Komi täsivääldist uárnejum syemmilâš-ugrilâš aalmugij elleekovefestivaalijn.[25]

Unna Juná pyevtittem Šuoŋâpiäju-muusikrááiđu[26] oovdânpyehteeh vuoittii ive 2023 Music x Media muusiksyergi Industry Awardsist Ive muusiktaho -tubdâstâs.[27][28][29][30] Toos lasseen ráiđu lâi iävtukkâssân meid Lastenmusiikki ry ive 2023 Jellonagaalast Ive puáđulâš -kategoriast,[31] já ive 2024 Jellonagaalast kyevti kategoriast: Ive párnáilaavlâ já Ive párnáimuusiktaho.[32][33] Veikkâ ohtâgin tain palhâšuumijn ij Šuoŋâpiäjun teivâm, te ive 2024 gaalast tot uážui härvinâš Eromâšjellona-palhâšume ton tááhust ko ráiđu puáhtá oovdân sämikulttuur riggoduv já tuárju kulttuuräärbi siäilum.[34][35]

Keejâ meid

[mute | mute käldee]

Fáádást eres soojijn

[mute | mute käldee]

Käldeeh

[mute | mute käldee]
  1. 1 2 3 Unna Junná lii jođettum love ihheed meid anarâš- já nuorttâlâškielân – keejâ kuuvijd já videoid ohjelm rähtimist! 26.2.2021. Yle Säämi. Čujottum 16.4.2021
  2. 1 2 3 Unna Junná kiiđâ ohjelmijn hitruus viälppáh já uđđâ ohjelmjođetteijee – anarâškielân ohjelmijd joođeet Essi Morottaja Yle Säämi. 10.2.2021. Čujottum 28.5.2026.
  3. 1 2 Unna Junná Oktavuohta (suomâkielân)
  4. ↑ Usikker tid for "Unna Junna" 20.1.2011. NRK Sápmi. Čujottum 16.4.2021.
  5. 1 2 Unna Junná jatkaa ilman Ruotsin televisiota Yle. 29.11.2010. Čujottum 26.5.2026. (suomâkielân)
  6. 1 2 Ylen lastenohjelmaa on juonnettu inarin- ja koltansaameksi 10 vuotta – näin syntyy Unna Junná uhanalaisilla kielillä 26.2.2021. Yle Säämi. Čujottum 16.4.2021.(suomâkielân)
  7. ↑ Unna Junná -lastenohjelma tauolle Yle Uutiset. 8.6.2011. Čujottum 29.5.2026. (suomâkielân)
  8. ↑ Saamenkieliset lastenohjelmat löytyvät nyt omalta sivultaan Yle Areenasta Yle Uutiset. 3.10.2017. Čujottum 28.5.2026. (suomâkielân)
  9. ↑ Anáraš- ja nuortalašmánát besset geahččat Binnabánnaža iežaset eatnigillii Sápmi. 3.10.2017. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  10. ↑ Unna Junná gávdno dál Lasten Areena ovdasiiddus Yle Säämi. 17.4.2020. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  11. ↑ Kultur och barnboksträff i Sápmi Luckan Barnkultur. 13.9.2021. Čujottum 28.5.2026. (ruotâkielân)
  12. ↑ Ođđa Unna Junnát oidnogohtet fas guovvamánus Yle Säämi. 9.12.2011. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  13. ↑ Unna Junná ođđa prográmmat álget sotnabeaivve Yle Säämi. 26.2.2016. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  14. ↑ Unna Junná lea govvegoahtán ođđa prográmmaid – ođđa studio, láidesteaddjit ja prográmmaráiddut Sápmi. 18.1.2019. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  15. ↑ Yle Sámi mánáidprográmmaid boares materiálat skeŋkejuvvojedje Sámi Arkiivii Yle Säämi. 26.4.2019. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  16. ↑ Unna Junná – för samiska barn Svenska Yle. 25.2.2008. Čujottum 11.10.2024. (ruotâkielân)
  17. 1 2 Unna Junnán kevään ohjelmissa uusi juontaja ja hauskoja koiranpentuja Yle Säämi. 12.2.2021. Čujottum 11.10.2024. (suomâkielân)
  18. ↑ Petter Morottaja Unna Junná uđđâ läiđejeijee | Anarâš saavah | Yle Areena areena.yle.fi. Čujottum 11.10.2024.
  19. 1 2 Unna Junná deavdá logi jagi – tv-sáddagiid lassin fállun Binnabánnaš golmma gillii Yle Areenai Sápmi. 6.9.2017. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  20. ↑ Uudistunut Unna Junná palaa ruutuun ystävänpäivänä Yle Säämi. 13.2.2022. Čujottum 11.10.2024. (suomâkielân)
  21. ↑ Irene Länsman: Samiska är mitt känslospråk Svenska Yle. 13.8.2015. Čujottum 11.10.2024. (ruotâkielân)
  22. ↑ Unna Junnás ođđa dovdonuohtta ja dovdofilmmaš Sápmi. 28.8.2014. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  23. ↑ Unna Junná ođđa dovdomusihkas juiget avvillaš oappážagat Elle, Iŋgá ja Rávná Kumpunen Sápmi. 18.2.2022. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  24. 1 2 Ođasmuvvan Unna Junná máhccá šearpmaide ustitvuođabeaivve Sápmi. 13.2.2022. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  25. ↑ Unna Junná 100. sátta sotnabeaivve Sápmi. 19.11.2010. Čujottum 28.5.2026. (pajekielân)
  26. ↑ Essi Morottaja juurdâ párnái muusikhojelmist sämikielân olášui – Šuoŋâpiäjust kullojeh puoh sämikielah já aaibâs uđđâ párnáilavluuh Sápmi. 10.8.2023. Čujottum 11.10.2024. (pajekielân)
  27. ↑ Čiärrumlaavlâ puáhtá soro uáinusân – Anna Lumikivi čiäru párnái várás Šuoŋâpiäju uđđâ paajeest Sápmi. 9.8.2024. Čujottum 11.10.2024. (pajekielân)
  28. ↑ Ylen Musiikkiteko-tunnustus nostaa esiin moninaisuutta – tässä ehdokkaat yle.fi. Čujottum 11.10.2024. (suomâkielân)
  29. ↑ UMK palkittiin vuoden tapahtumatiiminä ja Yle vuoden mediana yle.fi. Čujottum 11.10.2024. (suomâkielân)
  30. ↑ Musiikkiala | HS:n Juuso Määttänen palkittiin vuoden mediavaikuttajana Industry Awards -gaalassa Helsingin Sanomat. 6.10.2023. Čujottum 11.10.2024. (suomâkielân)
  31. ↑ lastenmusiikki.fi - Vuoden 2023 Jellona-ehdokkaat lastenmusiikki.fi. Čujottum 11.10.2024.
  32. ↑ Jellona-ehdokkaat 2024 :: Lastenmusiikki ry www.lastenmusiikki.fi. 5.11.2024. Čujottum 3.12.2024. (suomâkielân)
  33. ↑ Šuokŋabiedju bálkkašuvvui Jellonagálas Sápmi. 9.1.2023. Čujottum 3.12.2024. (pajekielân)
  34. ↑ Jellona-palkitut :: Lastenmusiikki ry www.lastenmusiikki.fi. 22.11.2024. Čujottum 3.12.2024. (suomâkielân)
  35. ↑ Sámi musihkka, dáidda ja filbma leat ožžon bálkkašumiid dáid beivviid áigge Sápmi. 21.11.2024. Čujottum 3.12.2024. (pajekielân)
Viežžum saajeest "https://smn.wikipedia.org/w/index.php?title=Unna_Junná&oldid=154448"