Wikipedia:Kielâravvuuh

Wikipedia:st
Siirry navigaatioon Siirry hakuun

Teehi puáhtá lasettiđ kielâravvuid.

Jis halijdâh ravvuid, moh iä tääbbin kavnuu, te puávtáh lasettiđ jieijâd koččâmâš.

Ovtâstumstaatah > Ovtâstum staatah[Mute käldee]

Tiervâ!

Petter mielâst "Ovtâstumstaatah" lii puástud já kolgâččij leđe "Ovtâstum staatah". Ađai kalga mutteđ puoh Ovtâstumstaatah/Ovtâstumstaatâi/Ovtâstumstaatâin > Ovtâstum staatah/Ovtâstum staatâi/Ovtâstum staatâin.

Ovtâstumstaatâlâš lii olmânáál, já tom ij taarbâš mutteđ.

-Muotâ (savâstâllâm) 2. njuhčâmáánuta 2021 kello 22.21 (EET)

Tiervâ! Muštâlij-uv sun mondiet tot lii nuuvt?
-Seipinne (savâstâllâm) 3. njuhčâmáánuta 2021 kello 12.50 (EET)
Sun eeđâi, et ovtâstum meerhâš yhdistynyt ige yhdys-. Yhdysvallat lii kuálussääni, mut Ovtâstum staatah (ađai Yhdistyneet valtiot) ij lah. Taan ääšist lii meiddei Kielâjuáhus virgálâš miärádâs, mon mield Ovtâstum staatah lii áinoo tuhhiittum termâ já Ovtâstumstaatah-teermâ ij uážu kevttiđ.
-Muotâ (savâstâllâm) 3. njuhčâmáánuta 2021 kello 13.17 (EET)

riemmâđ viirgán > algâttiđ virgeest[Mute käldee]

Tiervâ!

Márjá-Liisá mielâst "riemmâđ viirgán" lii puástud já kolgâččij leđe "algâttiđ virgeest". Ađai kalga mutteđ puoh riemmâđ viirgán > algâttiđ virgeest.

--Muotâ (savâstâllâm) 13. njuhčâmáánuta 2021 kello 12.55 (EET)

šoddâđ vuáimán > puáttiđ vuáimán[Mute käldee]

Tiervâ!

Márjá-Liisá mielâst "šoddâđ vuáimán" lii puástud já kolgâččij leđe "puáttiđ vuáimán". Ađai kalga mutteđ puoh šoddâđ vuáimán > puáttiđ vuáimán.

--Muotâ (savâstâllâm) 13. njuhčâmáánuta 2021 kello 12.57 (EET)

Tiervâ! Lam kiävttám tom ko anarâškielâg vuáđulaavâst lii "šoddâđ vuáimán", mut tääl tiäđám kevttiđ "puáttiđ vuáimán". Takkâ! -Yupik (savâstâllâm) 13. njuhčâmáánuta 2021 kello 13.24 (EET)
Ličij mudoi pyeri idea lasettiđ täid Nettidigisaanijd! :) -Yupik (savâstâllâm) 13. njuhčâmáánuta 2021 kello 13.26 (EET)

-ijkkár vs- -ikko[Mute käldee]

Márjá-Liisá já Petter mielâast kiäjus -ijkkár čuujoot táválávt ulmui. Ađai kalga mutteđ puoh klassijkkár > klassikko. Klassikko ij suujâ (ml. nominatiiv lii klassikkoh).

Ovdâmerkkân: Suu peeggâlmumos kirje Uccâ priinsâš (Le Petit Prince, 1943) lii 1900-lovo klassijkkár > klassikko.

--Muotâ (savâstâllâm) 13. cuáŋuimáánuta 2021 kello 15.28 (EEST)

Ađai meid akatemikko -> akatemijkkár? -Yupik (savâstâllâm) 16. cuáŋuimáánuta 2021 kello 13.36 (EEST)

... vs. -ikkár?[Mute käldee]

Teknikko lii teknikkár taan mield. Ličij-uv teknijkkár pyereeb? -Yupik (savâstâllâm) 16. cuáŋuimáánuta 2021 kello 13.36 (EEST)

Taat ij lah vala normâdum virgálávt. Mun lam koijâdâm Säämi kielâkäldest. Virgálâš miärádâs puátá muádi mánuppaje siste. Kiäččuseh -ikkár já -ijkkár láá vissâ kuohtuuh OK. Muu mielâst ij lah mihheen iäruid toi kooskâst. Meiddei sääni "akateemikko" lii vaarâ OK, ko tot lii kevttum Korpist. Čuolmâ lii tot, et anarâškielâst ij lah ärbivuáválâš kiäjus: -ijkkár puátá pajekielâst já -ikko puátá suomâkielâst. Kalga vyerdiđ Säämi kielâkäldee miärádâs. Muu iävtuttâs lii tot, et mij kevttip -ijkkár ko saahâ lii ulmust já -ikko eres tábáhtusâin. Mij pyehtip keččâđ ääši uđđâsist talle ko virgálâš miärádâs puátá. --Muotâ (savâstâllâm) 16. cuáŋuimáánuta 2021 kello 23.21 (EEST)
Heivee! -Yupik (savâstâllâm) 19. cuáŋuimáánuta 2021 kello 12.55 (EEST)
Virgálâš miärádâs lii puáttám: Kielâjuávus lii savâstâllâm tuu koččâmušâst moonnâm čuákkimist, já miärádâssân šoodâi myenster politikkár, akatemikkár, musikkár, teknikkár jna. Mij ferttip kuuloold mutteđ puoh -ijkkár > -ikkár.--Muotâ (savâstâllâm) 25. čohčâmáánu 2021 tme 12:45 (EEST)[vastaa]
Äšši čielgâs! Musi(j)kkárijn lii val myenster:Musijkkár, mut jurdám et mudoi puoh láá tääl tivvum. Meid matemati(j)kkár, komijkkár, akatemikkár já teknikkár. Politi(j)kkár já fysi(j)kkár val tivvumkooskâst. -Yupik (savâstâllâm) 25. čohčâmáánu 2021 tme 22:28 (EEST)[vastaa]
Já tääl lii kritikkár vaalmâš -Yupik (savâstâllâm) 25. čohčâmáánu 2021 tme 22:38 (EEST)[vastaa]
Tääl meid myenster:Musijkkár lii tivvum.--Muotâ (savâstâllâm) 25. čohčâmáánu 2021 tme 23:55 (EEST)[vastaa]
Já fysikkáreh (meid váimus-, bio- já kvanttifysijkkáreh :)) -Yupik (savâstâllâm) 26. čohčâmáánu 2021 tme 00:16 (EEST)[vastaa]
Láá-uv tääl puoh tivvum? -Yupik (savâstâllâm) 26. čohčâmáánu 2021 tme 00:43 (EEST)[vastaa]
Muu mielâst láá :)--Muotâ (savâstâllâm) 26. čohčâmáánu 2021 tme 00:53 (EEST)[vastaa]
\o/ -Yupik (savâstâllâm) 26. čohčâmáánu 2021 tme 01:08 (EEST)[vastaa]

Järjestö[Mute käldee]

Avaruusjärjestö/space agency[Mute käldee]

Maht avaruusjärjestö iättoo sämikielân? Komovuotâornijdume, komovuotâornijdâh, komovuotâservi, komovuotâorganisaatio? Ovdâmerkkân European Space Agency (suom. Euroopan avaruusjärjestö) -Yupik (savâstâllâm) 30. vyesimáánu 2021 tme 19:00 (EEST)[vastaa]

Komovuotâornijdume heivee. --Muotâ (savâstâllâm) 30. vyesimáánu 2021 tme 19:53 (EEST)[vastaa]
Takkâ! -Yupik (savâstâllâm) 30. vyesimáánu 2021 tme 20:13 (EEST)[vastaa]

IUCN uhkevuálásâšvuođâ tääsih jieškote-uvlágán kieláid[Mute käldee]

kove uánádâs anarâškielân suomâkielân orjâlâškielân nuorttâlâškielân eŋgâlâskielân
Status iucn3.1 EX smn.svg EX lappum hävinnyt läppjum extinct
Status iucn3.1 EW smn.svg EW luándust lappum luonnosta hävinnyt luâđast läppjum extinct in the wild
Status iucn3.1 CR smn.svg CR kriittisávt uhkevuálásâš äärimmäisen uhanalainen erenoamáš áitatvuloš
hirbmat áitojuvvon
critically endangered
Status iucn3.1 EN smn.svg EN tuođâlávt uhkevuálásâš erittäin uhanalainen hui áitatvuloš
erenoamáš áitojuvvon
?samai vaarvuâlaž endangered
Status iucn3.1 VU smn.svg VU hiäjulum vaarantunut váravuloš vulnerable
Status iucn3.1 NT smn.svg NT čalmeestoonnum silmälläpidettävä dárkonvuloš near threatened
Status iucn3.1 LC smn.svg LC eellimvuáimálâš elinvoimainen eallinávccalaš jieʹllemviõkksaž least concern
Status none DD.svg DD váijuvávt tubdum puutteellisesti tunnettu data deficient
Status none NE.svg NE ij árvuštâllum arvioimatta jätetty[1] not evaluated
CR+EN+VU uhkevuálásâš uhanalainen áitatvuloš
áitojuvvon
?vaarvuâlaž threatened


Viigâm selgâttiđ maht taah iättojeh orjâlâškielân, te čoggim smnwikist täid anarâškielân. Puoh saanijd jiem kavnâm anarâškielâg versioid. -Yupik (savâstâllâm) 3. kesimáánu 2021 tme 01:52 (EEST)[vastaa]

Mlolthuis lii tuhhiittâm anarâškielâlijd saanijd. --Muotâ (savâstâllâm) 3. kesimáánu 2021 tme 13:16 (EEST)[vastaa]
Takkâ! -Yupik (savâstâllâm) 3. kesimáánu 2021 tme 14:34 (EEST)[vastaa]
Tääl láá taid koveh, maid puáhtá kevttiđ ei. myensterist já artikkâlijn. Lii meid luokka taid kuuvijd. NT-kove (čalmeestoonnum) váilu tondiet ko kooveest lii feilâ. Tivom tom onne. -Yupik (savâstâllâm) 9. kesimáánu 2021 tme 17:45 (EEST)[vastaa]
Takkâ ennuv!--Muotâ (savâstâllâm) 9. kesimáánu 2021 tme 22:25 (EEST)[vastaa]

Ereslágán < su. erilainen[Mute käldee]

Suomâ erilainen ij pyevti ain jurgâliđ ereslágán. Om. puáhtá tutkâđ čuávvoo celkkuu:

Kenkäkaupassa oli erilaisia kenkiä.

Tothân meerhâš tom, et käävpist lijjii sandaaleh, stevileh, monoh, mokkasineh, njuppâheh jna. Tom puáhtá jurgâliđ veikâba návt:

Kamuvkäävpist lijjii jyehilágán kammuuh. Kamuvkäävpist lijjii maaŋgâlágán kammuuh. Kamuvkäävpist lijjii jieškote-uvlágán kammuuh.

Ereslágán-sääni kiävttoo talle ko verdid maidnii moosnii. Jis iätá "Kamuvkäävpist lijjii ereslágán kammuuh”, te toos lii vyerdimist tonsullâsâš jotkâ et "ko osuuskäävpist".[2]

-ooppinen -> -ooppisâš/-opisâš? já -ooppi -> -oop?[Mute käldee]

Allotrooppinen, mikroskooppinen, trooppinen, atooppinen jno.? Allotrooppi, elektronimikroskooppi, isotooppi, teleskooppi jno.? -Yupik (savâstâllâm) 24. kesimáánu 2021 tme 00:04 (EEST)[vastaa]

-ooppisâš (om. trooppisâš) já -oop (om. isotoop, mikroskoop) --Muotâ (savâstâllâm) 24. kesimáánu 2021 tme 00:20 (EEST)[vastaa]
Takkâ! -Yupik (savâstâllâm) 24. kesimáánu 2021 tme 00:52 (EEST)[vastaa]

uralilainen -> uuraallâš[Mute käldee]

Mlolthuis mielâst rievtis sääni lii uuraallâš.--Muotâ (savâstâllâm) 25. kesimáánu 2021 tme 13:56 (EEST)[vastaa]

Láá-uv uárjisämikielahnuorttâsämikielah ok vuoi láá-uv uárjisämmiliih kielahnuorttâsämmiliih kielah pyerebeh? Naba uárji-/fiestâr-/viestâr-? -Yupik (savâstâllâm) 25. kesimáánu 2021 tme 21:06 (EEST)[vastaa]
Mlolthuis mielâst uárjisämikielah já nuorttâsämikielah ok, viestâr- ok (fiestâr- ij).--Muotâ (savâstâllâm) 26. kesimáánu 2021 tme 00:01 (EEST)[vastaa]

fi. -iini / se. -iidna[Mute käldee]

Anarâškielân oro lemin sehe -iin (tamburiin, vitamiin, proteiin, (ribo)nukleiin) já -in (margarin). Lii-uv -iin rievtis häämi? Ton lasseen puoh ovdâmeerhâin láá paijeel 2 staavvâl, mut jis sääni lii kyevtistaavvâlsâš tegu fi. puriini? Lii-uv taat puuriin/puriin/puurin/purin? -Yupik (savâstâllâm) 13. syeinimáánu 2021 tme 11:25 (EEST)[vastaa]

Puáhtá kevttiđ -iin teikâ -in. Kuohtuuh láá olmânáál já kiävtust. Jis ol. nominatiiv/nominativ lii kyevtistaavvâlsâš já kuávdáškonsonant lii ovtâskâs konsonant, te vuossâmuu staavvâl vookaal já nube staavvâl vookaal láá kuheh (puuriin). Kuhes vokaleh uánáneh suujâtmist (purinân, purinist, purineh jna).--Muotâ (savâstâllâm) 13. syeinimáánu 2021 tme 12:47 (EEST)[vastaa]
Takkâ! Tääl lii hiälpub čäälliđ tágárijd saanijd :) -Yupik (savâstâllâm) 13. syeinimáánu 2021 tme 14:48 (EEST)[vastaa]

Almosvalastâllâmšlaajah[Mute käldee]

Tääl ko láá kesiolympialiih, smietâškuottim maht iättojeh taah šlaajah sämikielân:

suomâkielân orjâlâškielân anarâškielân nuorttâlâškielân
yleisurheilu bođuvaláštallan almosvalastâllâm
juoksulaji kaččâmšlaajâ
100 metrin juoksu 100 meetter kaččâm
200 metrin juoksu 200 meetter kaččâm
800 metrin juoksu 400 meetter kaččâm
800 metrin juoksu 800 meetter kaččâm
1 500 metrin juoksu 1 500 meetter kaččâm
5 000 metrin kaččâm 5 000 meetter kaččâm
10 000 metrin juoksu 10 000 meetter kaččâm
maraton maraton
100 metrin aitajuoksu 100 m áideviehkan 100 meetter äiđikaččâm
400 metrin aitajuoksu 400 m áideviehkan 400 meetter äiđikaččâm
3000 metrin estejuoksu 3000 meetter eestâkaččâm
4 × 100 metrin viestijuoksu 4 x 100 m sáttaviehkan
4 x 100 m vuorroviehkan
4 × 100 meetter viestâkaččâm
4 x 400 metrin viestijuoksu 4 x 400 m sáttaviehkan
4 x 400 m vuorroviehkan
4 x 400 meetter viestâkaččâm
kävelylaji väzzimšlaajâ
20 kilometrin kävely 20 kilomeetter väzzim
50 kilometrin kävely 50 kilomeetter väzzim
heittolaji šlivgimšlaajâ
kuulantyöntö kuvllásuhppen
meid jorbosuhppen
kuulašlivgim
kiekonheitto skierrobálkesteapmi skiärrušlivgim
moukarinheitto veahčiršlivgen moovgaršlivgim
keihäänheitto sáitebálkesteapmi
meid sáitesuhppen
säittišlivgim
hyppylaji njuikensuorgi njuškimšlaajâ
pituushyppy guhkkodatnjuiken kukkodâhnjuškim kokklõsnjoikk
korkeushyppy allodatnjuiken
meid holganjuiken
alodâhnjuškim pââjasnjuiʹǩǩõs
seiväshyppy gárggalmastin
meid stávránjuiken
stávránjuškim
kolmiloikka golmmačeallun kulmâlavkkim kolmmläuʹǩǩ
ottelulaji valdâlemšlaajâ
kymmenottelu lovevaldâlem
seitsenottelu čiččâmvaldâlem

-Yupik (savâstâllâm) 25. syeinimáánu 2021 tme 21:22 (EEST)[vastaa]

Tärhistum Mlolthuisáin. --Muotâ (savâstâllâm) 27. syeinimáánu 2021 tme 17:44 (EEST)[vastaa]
Takkâ! -Yupik (savâstâllâm) 11. porgemáánu 2021 tme 00:33 (EEST)[vastaa]
Kuulauigâdem njuolgâdusâi mield kuula ij uážu šlivgiđ, tuše uigâdiđ, te lam kiävttám kuulauigâdemkuulauigâdeijee. -Yupik (savâstâllâm) 22. čohčâmáánu 2021 tme 13:16 (EEST)[vastaa]
Mlolthuis lii keksim kuulašlivgim. Aäai tot lii olmânáál.--Muotâ (savâstâllâm) 22. čohčâmáánu 2021 tme 15:13 (EEST)[vastaa]

Kesiolympialij šlaajah[Mute käldee]

Taa kesiolympialij šlaajâi noomah:

Kesiolympialij 2012 šlaajah

AlmosvalastâllâmČäcipálluČurmâdâttâmEennâmhockeyHiäibumJudoJyelgipálluKietâpálluKoripálluMiähástâllâmMiällumPääččimPevditennisPurjâstemPyeráinvyeijimRaccastemSuuhâmTaekwondoTááláš vittâvaldâlemTáiđuvuoijâmTävgipääččimTennisTiädduluptimTolgepálluTriathlonTuáškumpálluVuáimáštâllâmVuoijâmVuoijâmnjuškiimeh

Mlolthuis lii tärhistâm taid. --Muotâ (savâstâllâm) 27. syeinimáánu 2021 tme 22:38 (EEST)[vastaa]

Taat lii hirmâd pyeri! Takkâ! -Yupik (savâstâllâm) 21. čohčâmáánu 2021 tme 01:14 (EEST)[vastaa]

Avaruussukkula já säähavaintopallo?[Mute käldee]

Áimukeerdi keerdih (ij mittokaavast)

Láá-uv taid jo anarâškielâg säänih? Komovuotâsukkul? -Yupik (savâstâllâm) 11. porgemáánu 2021 tme 00:33 (EEST)[vastaa]

Muu mielâst komovuotâsukkul heivee. Säähavaintopallo puáhtá leđe veikkâ šoŋŋâpállu.--Muotâ (savâstâllâm) 11. porgemáánu 2021 tme 00:46 (EEST)[vastaa]
Heivee-uv kove? :) -Yupik (savâstâllâm) 11. porgemáánu 2021 tme 01:20 (EEST)[vastaa]
Muu mielâst heivee. --Muotâ (savâstâllâm) 11. porgemáánu 2021 tme 01:29 (EEST)[vastaa]
Takkâ! Jis máttáám maht konvertistiđ PNG-kuuvijd SVG-kovveen, šiipšâm tuom nube-uv. -Yupik (savâstâllâm) 11. porgemáánu 2021 tme 01:40 (EEST)[vastaa]

Euroopan yhteisö[Mute käldee]

EC-EU-enlargement animation.gif

Ive 1981 siijđost lii "uđđâivemáánu 1. peeivi – Kreikka seervâi Euroop unionân." Taat ij lah vuoigist, ko Euroop union vuáđudui eskân ive 1992. Ovdil taat lâi suomâkielân Euroopan yhteisö. Taat lii termWikist, mut puoh versioh láá "false". Láá-uv iävtuttâsah? -Yupik (savâstâllâm) 21. čohčâmáánu 2021 tme 01:12 (EEST)[vastaa]

Euroop siärvus teikâ Euroop ovtâstume. -Muotâ (savâstâllâm) 21. čohčâmáánu 2021 tme 02:30 (EEST)[vastaa]
Takkâ! Kevttim siärvus-sääni. -Yupik (savâstâllâm) 21. čohčâmáánu 2021 tme 14:06 (EEST)[vastaa]

Ortodoksinen[Mute käldee]

Korpist lii tuše ortodoksâlâš, Ortodoksisten nuorten liitto ry mield lito anarâškielâg nommâ lii Ortodoksâlâš nuorâi litto jno, mut digisänikirjeest já taan Wikipediast lii ortodoksilâš. Kuábbáá kannat kevttiđ? -Yupik (savâstâllâm) 29. čohčâmáánu 2021 tme 16:17 (EEST)[vastaa]

Muu mielâst ortodoksilâš.--Muotâ (savâstâllâm) 29. čohčâmáánu 2021 tme 16:35 (EEST)[vastaa]
Ok, kiävtám tom já jis maŋeláá ferttee molsođ tom, lii älkkee molsođ tom :) -Yupik (savâstâllâm) 29. čohčâmáánu 2021 tme 16:44 (EEST)[vastaa]

Šleđgâmagneetlâš suonjârdem: šleđgâmagneetlâš spektri kove[Mute käldee]

Jurgâlâm kove teevstâ anarâškielân, mut jiem tieđe maht iättojeh taah: aallonpituus kasvaa (párukukkodâh (λ) stuáru?), taajuus kasvaa (táávjus (f) stuáru?) já näkyvän valon spektri (uáinojeijee čuovâ spektri)? Lasseen kooveest lii taajuus (v), mut teevstâst já ovtâlduvvâst lii taajuus = f. Molsom-uv tom f:n? -Yupik (savâstâllâm) 28. skammâmáánu 2021 tme 04:38 (EET)[vastaa]

MLOlthuis iävtuttâs: párukukkodâh šadda, távjudâh šadda, uánojeijee čuovâ spektri --Muotâ (savâstâllâm) 28. skammâmáánu 2021 tme 16:09 (EET)[vastaa]
Takkâ tunnui! -Yupik (savâstâllâm) 28. skammâmáánu 2021 tme 18:10 (EET)[vastaa]

Käldeeh[Mute käldee]

  1. Uhanalaisuusluokitukset. Korkeasaari. Čujottum 3.6.2021 (suomâkielân)
  2. Anarâškielâ ravvuuh. Matti Morottaja. Čujottum 8.6.2021