Njuškii siskáldâsân

Wolofkielâ

Wikipedia:st

Wolofkielâ lii nigerlâš-kongolâš kielâ. Wolofkielâ sárnoo Senegalist, Gambiast, Ranskaast, MauritaniastMalist.[1] Senegalist wolofkielâ lii aalmugkielâ já enâmustáá sarnum kielâ. Suullân 8 miljovn olmožid sárnuh wolofkielâ eenikiellân.[2] Wolofkielâst láá kyehti variant: senegalwolofkielâ já gambiawolofkielâ.

Ortografia

[mute | mute käldee]

Tovle wolofkielâ čallui arabialij pustavijguin. Kielâinstituut Centre de linguistique appliquée de Dakar (CLAD) raahtij uđđâ ortografia, mii vuáđuduvá läättinláid pustaváid já mii lii lamaš wolofkielâ virgálâš ortografia 1970-lovo rääjist.

Kielâoppâ

[mute | mute käldee]

Wolofkielâst veerbah iä suujâ. Veerbâi saajeest persovnpronomineh sojeh ovdâmerkkân ääigi já aspekt mield.

Taan kielâst kielâtieđâlâš aspekt lii tehálub kategoria ko äigi. Ohtâ kuávdášlâš iäru aspektist lii tot, lii-uv toimâ nuuhâm vâi lii-uv tot vala joođoost. Eres aspekteh čujotteh ovdâmerkkân kiärdoo tooimân já toos, tábáhtuvá-uv teikkâ lii-uv toimâ tábáhtum vissásávt.

Pronomineh

[mute | mute käldee]

Persovnpronomineh

[mute | mute käldee]
subjekt objekt
oovtâloho maaŋgâloho oovtâloho maaŋgâloho
1. persovn man nun ma nu
2. persovn yow yeen la leen
3. persovn moom ñoom ko leen

Numereh

[mute | mute käldee]

Wolofkielâ lohosänisysteem vuáđuduvá lovvoid "5" já "10". Systeem lii uáli njuolgâduslâš.

0 tus / neen / zéro [ranskâkielâ] / sero / dara ["ij mihheen"]
1 benn
2 ñaar / yaar
3 ñett / ñatt / yett / yatt
4 ñeent / ñenent
5 juróom
6 juróom-benn
7 juróom-ñaar
8 juróom-ñett
9 juróom-ñeent
10 fukk
11 fukk ak benn
12 fukk ak ñaar
13 fukk ak ñett
14 fukk ak ñeent
15 fukk ak juróom
16 fukk ak juróom-benn
17 fukk ak juróom-ñaar
18 fukk ak juróom-ñett
19 fukk ak juróom-ñeent
20 ñaar-fukk
26 ñaar-fukk ak juróom-benn
30 ñett-fukk / fanweer
40 ñeent-fukk
50 juróom-fukk
60 juróom-benn-fukk
66 juróom-benn-fukk ak juróom-benn
70 juróom-ñaar-fukk
80 juróom-ñett-fukk
90 juróom-ñeent-fukk
100 téeméer
101 téeméer ak benn
106 téeméer ak juróom-benn
110 téeméer ak fukk
200 ñaari téeméer
300 ñetti téeméer
400 ñeenti téeméer
500 juróomi téeméer
600 juróom-benni téeméer
700 juróom-ñaari téeméer
800 juróom-ñetti téeméer
900 juróom-ñeenti téeméer
1000 junni / junne
1100 junni ak téeméer
1600 junni ak juróom-benni téeméer
1945 junni ak juróom-ñeenti téeméer ak ñeent-fukk ak juróom
1969 junni ak juróom-ñeenti téeméer ak juróom-benn-fukk ak juróom-ñeent
2000 ñaari junni
3000 ñetti junni
4000 ñeenti junni
5000 juróomi junni
6000 juróom-benni junni
7000 juróom-ñaari junni
8000 juróom-ñetti junni
9000 juróom-ñeenti junni
10000 fukki junni
100000 téeméeri junni
1000000 tamndareet / million

Fáádást eres soojijn

[mute | mute käldee]

Käldeeh

[mute | mute käldee]
  1. Wolof language | African language | Britannica www.britannica.com. Čujottum 1.11.2022. (eŋgâlâskielân)
  2. Wolof - Worldwide distribution Worlddata.info. Čujottum 1.11.2022. (eŋgâlâskielân)