Kuáskim

Wikipedia:st
Siirry navigaatioon Siirry hakuun
Kuáskim
Aquila chrysaetos
(Linnaeus, 1758)
Беркут (Aquila chrysaetos).jpg
Tile LC (eellimvuáimálâš)[1]
Tile Suomâst VU (hiäjulum)[2]
Status iucn3.1 LC smn.svg
Status iucn3.1 VU smn.svg
Tieđâlâš luokittâllâm
Doomeen Sellâvááimusliih Eucarya
Kodde Elleekodde Animalia
Uáiviráiđu Savosuonâsiih Chordata
Vyeliráiđu Čielgitávtáliih Vertebrata
Luokka Lodeh Aves
Lahko Piätulodeh Accipitriformes
Čerdâ Väälih Accipitridae
Vyeličerdâ Accipitrinae
Suuhâ Kuáskimeh Aquila
Šlaajâ chrysaetos

Kuáskim lii vaalij čeerdân kullee stuorrâ peivipiätulodde.

Stuárudâh já tobdomeerhah[Mute | Mute käldee]

Kuáskim kulá merâkuáskimáin Suomâ stuárráámussáid piätuluddijd. 80–93 cm kukkosii lode suájákejij koskâ lii 190–225 cm. Ores tiäddá 3–4 kg já niŋálâs 3,7–6 kg. Puáris kuáskim lii kuovgisruškâd, já ton uáivičokke já niske láá fiskislágáneh. Suájáin láá tevkis já kuovgis sárgáh. Nuorâ lode suájáh láá tevkisránáseh já oovtâivnásiih. Kuáskim jyelgih láá fiskâdeh já ton njune lii čappâd.[3]

Lavdâm já eellimpiirâs[Mute | Mute käldee]

Kuáskim lii maailm arktâsij kuávlui lodde. Vala 1800-lovo loopâst kuáskim pessij masa ubâ Suomâst. Tot pessee tuše vijđes meccikuávluin, nuuvtpa taan ääigi stuárráámus uási Suomâ kuáskimijn pessejeh Oulu taavaabeln. Kuáskim lii lamaš rávhuidittum Suomâst ive 1962 rääjist. Suullân 350–478 paarrâd pessejeh Suomâst ihásávt.[4] Kuáskim tálvástâl Maadâ-Suomâst, Baltiast, Ukrainast já Maadâ-Ruošâst. Čohčâvarrim álgá čohčâmáánu loopâst já kiđđâvarrim njuhčâmáánust.[3]

Lasanem[Mute | Mute käldee]

Kuáskim pessee vuossâmuu keerdi 4–5-ihásâžžân. Ton stuorrâ piervâl lii táválávt peesist, mut motomin meiddei heŋgâpäävtist. Niŋálâs mannee njuhčâ-vyesimáánust 2–3 mane já láálá taid 42–45 peivid. Uđâgááh kirdeškyetih 68–77 peeivi ahasâžžân.[3]

Raavâd[Mute | Mute käldee]

Kuáskim lii piätulodde, mii porá njomâtteijeid, luudijd sehe haaškâid.[3]

Käldeeh[Mute | Mute käldee]

  1. IUCN Red List Čujottum 4.9.2021 (eŋgâlâskielân)
  2. BirdLife Suomi Čujottum 4.9.2021 (suomâkielân)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Luontoportti.fi Čujottum 4.9.2021 (suomâkielân)
  4. Metsä.fi Čujottum 4.9.2021 (suomâkielân)