Kárgámihe

Wikipedia:st

Kárgámihe lii ihe, mast láá 366 peivid. Ton kuovâmáánun lii lasettum 29. peivi, mii kočoduvvoo kárgámpeivin. Táválávt kuovâmáánust láá 28 peivid já ivveest 365 peivid. Paijeelmiärálâš peivi lasettuvvoo ihán, vâi kalenderive iveääigih västidiččii astronomisijd iveaaigijd.

Kárgámpeivi viättoo neljijn juáválij ivij, peic čuođijn juáválij ivij tuše talle, jis ihe lii meiddei juáválâš neljijnčuođijn. Kárgámpeivi lasettuvvoo tondiet ko Eennâm jorá jieijâs aksel pirrâ nyevt 365,2422 kerdid ton ääigi ko tot jorá ohtii Piäiváá pirrâ. Nubij sanijgijn Eennâm juurrâm Piäiváá pirrâ pištá nyevt 365 peivid, vittâ tiijme, 48 minuttid já 46 sekuntid. Tondiet 365-piäivásiih kalenderiveh iä tievâslávt västid Eennâm juurrâmääigi.

Juliaanlii kalenderist kárgámihe lii ain jyehi niäljád ive talle ko ihelovo puáhtá jyehiđ neljijn. Gregoriaanlii kalender spiehâst täst toin naalijn, et tievâ ihečyeđeh adai čuođijn juávuliih iveh iä lah kárgámiveh, eereeb jyehi 400. ive (tagareh iveh, moh láá juávuliih neljijnčuođijn). Tondiet iveh 1700, 18001900 iä lam kárgámiveh, mut 16002000 lijjii.

Čuávuvááh kárgámiveh láá 2024, 2028, 2032, 20362040.

Käldeeh[mute | mute käldee]