Hailuoto
| Hailuoto | |
|---|---|
 Hailuoto kirkko |
|
 |
 |
| Staatâ |
 Suomâ |
| Eennâmkodde | Tave-Pohjanmaa |
| Vijđodâh | 1 082,70[1] km² |
| – eennâm | 201,47 km² (18,6 %) |
| – sisčääci | 1,68 km² (0,2 %) |
| – merâčääci | 879,55 km² (81,2 %) |
| Ässeeloho | 959[2] (30.6.2020) |
| Ässeesaahâdvuotâ | 4,66 ässed/km² (30.6.2020) |
| Eenikielâ | 31.12.2019[3] |
| – suomâkielâ | 98,5 % |
| – ruotâkielâ | 0,0 % |
| – sämikielah | 0,0 % |
| – eres kielah | 1,5 % |
Hailuoto (ruotâkielân Karlö) lii kieldâ Suomâst, Tave-Pohjanmaa eennâmkoddeest. Hailuotost ääsih 959 olmožid, já ton vijđodâh lii 1 082,70 km², mast 881,23 km² lii čääci. Hailuoto naaburkieldah láá Lumijoki, Oulu já Siikajoki.
Hailuoto lii Merâpoođâ stuárráámus suálui. Tot lii Tave-Pohjanmaa eennâmkode áinoo suáluikieldâ.[4]
Ohtâvuotâ nanamân
[mute | mute käldee]Hailuoton jotá maađij 816, mii álgá Kempelest já nohá Marjaniemin Hailuoto uárjikeejist. Nannaam já suolluu kooskâst ij kuittâg lah pisovâš maađij, peic suollui piäsá autotamppáin.[4] Mätki lii 6 894 m. Tot lii nuuvtá já pištá suulân 25 minuttid.[4][5] Tälviv suollui jotá meid jieŋâkiäinu, jis jieŋâ lii tuárvi assaa.[4] Taampah láá kyehti: 53,5 m kukkosâš Meriluoto (rahtum 1988) já 63,2 m kukkosâš Merisilta (rahtum 1996).[6]
Hailuoton lii huksejuumin pisovâš maađij, mii puátá autotaampâi sajan. Haahâ máksá áárvu mield 121 miljovn eurod, mutâ iivij mield tot leš häälbib ko autotaampah. Huksim aalgij vyesimáánust 2024, já ulmen lii, ete jotolâh maađij mield vuálgá joton ive 2026 loopâst.[4]
Uđđâ ohtâvuođâ kukkodâh lii suulân 8,4 km. Maađij jotá iänááš viemârdâs alne, mon lasseen huksejuvvojeh Huikku šalde (767 m) já Riuttu šalde (737 m). Haavâ ulmen lii pyerediđ Hailuoto juksâmvuođâ já iäláttâstooimâ.[4]
Viehâdâh
[mute | mute käldee]Ässeeloho
[mute | mute käldee]Čuákkipääihih
[mute | mute käldee]Kieldâst lii tuše ohtâ čuákkipäikki: Hailuoto markkân.
Siijdah
[mute | mute käldee]Järventakusta, Hailuoto markkân, Koivukylä, Marjaniemi, Ojakylä, Pöllä, Ulkokarvo já Vaski.
Liŋkkâ
[mute | mute käldee]- Hailuoto kieldâ päikkisiijđoh (suomâkielân)
Käldeeh
[mute | mute käldee] |
Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást Hailuoto. |
- ↑ www.maanmittauslaitos.fi Čujottum 21.8.2020 (suomâkielân)
- 1 2 Tilastokeskus - Ässeeloho Čujottum 21.8.2020 (suomâkielân)
- ↑ Tilastokeskus - Eenikielâ Čujottum 21.8.2020 (suomâkielân)
- 1 2 3 4 5 6 Hailuoto - Väylävirasto Väylävirasto. Čujottum 8.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Lautta Hailuoto. Čujottum 2025-8-9. (suomâkielân)
- ↑ Hailuoto Finferries. Čujottum 8.8.2025. (suomâkielân)