Njuškii siskáldâsân

Zürich

Wikipedia:st
Zürich
Staatâ Sveicci
Kanton Zürich
Vijđodâh 87,93[1] km²
Alodâh 408 m
Ässeeloho 421 878[2] (31.12.2020)
Ässeesaahâdvuotâ 4 797,88 ässed/km²

Zürich lii kaavpug Sveeicist, Zürich kantonist. Zürichst ääsih 421 878 olmožid. Ton vijđodâh lii 87,93 km², já alodâh 408 m.

Zürich lii Sveeici stuárráámus kaavpug já tehálumos iäláttâskuávdáš. Kaavpug lii riges, já tobbeen lii ollâ eellimkvaliteet. Ubâ ton kuávlust ässeeh láá suulân 1,5 miljovn. Zürich lii siämmáánommâsii jäävri riddoost, já ton čoođâ kolgá Limmat-juuhâ. Aalpah láá tuše suulân 50 km kaavpug kuávdáást.

Historjá

[mute | mute käldee]

Zürich vuáđudui jo Rooma väldikode ääigi. Läättinkielân kaavpug nommâ lâi Turicum.

Viehâdâh

[mute | mute käldee]

Ässeeloho

[mute | mute käldee]
Ihe Ässeeloho[3]
1850 41 585
1870 65 668
1888 103 862
1900 168 021
1910 215 488
1930 290 937
1950 390 020
1970 422 640
1990 365 043
2000 363 273

Kielâ

[mute | mute käldee]

Zürichist sárnuh taggaar kuávlukielâ ko züritüütsch, mon saksaliih iä ibbeerd.

Ekonomia

[mute | mute käldee]

Zürich lii ekonomâlâš kuávdáš. Tobbeen láá maaŋgâi almugijkoskâsij paaŋkij já táhádâsfinnoduvâi váldukonttureh, tegu UBS, Credit SuisseSwissRe. Stuárráámus uási kontturijn láá kaavpug vááimust Paradeplatzist teikâ Zürich-jäävri riddoost.

Máttááttâs

[mute | mute käldee]

Zürich lii meiddei uáppeekaavpug. Teknisâš ollâopâttâh ETH lii ohtâ maailm pyeremuin ollâopâttuvâin, já tobbeen máttááttij ij kihheen eres ko Albert Einstein. Zürichist lii nubbe-uv ollâopâttâh (UZH), kost puáhtá luuhâđ ovdâmerkkân humanistlijd, ekonoomlijd já talhâstieđâlijd fáádáid.

Sechseläuten

[mute | mute käldee]

Ohtâ tehálâš tábáhtume lii Sechseläuten, mii uárnejuvvoo jyehi kiiđâ. Tábáhtume čokketábáhtus lii ko Böögg-nommâsâš muotâäijih puáldoo. Muotâäijih uáivist lii pommi, mii loopâst päävkit. Ulmen lii ennustiđ tom, maggaar puáttee keesist šadda. Jis uáivi päävkit jotelávt, te keesist šadda liegâs. Mut ko uáivi pävkittem ááiján, te áigu arveđ ubâ keesi!

Street Parade

[mute | mute käldee]

Zürichist láá ennuv tábáhtumeh já festivaaleh nuoráid. Puoh stuárráámus tábáhtume lii Street Parade -nommâsâš teknofestivaal, mon ääigi joba miljovn olmožid pirrâ Euroop eelih Zürichist. Jyehi-ihásâš festivaal álgá ehidispeeivi já pištá čuávuváá iiđeed räi. Nuorah kuldâleh muusik, tánssájeh já suotâsteleh kaavpug kuávdáást.

Kovegalleria

[mute | mute käldee]

Käldeeh

[mute | mute käldee]
  1. Generalisierte Grenzen 2020: Hilfsdatei Bundesamt für Statistik. Čujottum 18.12.2021. (saksakielân)
  2. Bilancio demografico secondo il livello geografico istituzionale STAT-TAB. Čujottum 18.12.2021. (italiakielân)
  3. Karin Marti-Weissenbach: Zurigo (comune) Dizionario storico della Svizzera. Čujottum 18.12.2021. (italiakielân)