Njuškii siskáldâsân

Bogno (Lugano)

Wikipedia:st
Bogno
oovdiš kieldâ
Fojorina-nommâsâš vääri já Bogno (uálgispeln)
Fojorina-nommâsâš vääri já Bogno (uálgispeln)
vaakun
vaakun

Bogno

Koordinaateh: 46°05′24″N, 9°03′43″E

Staatâ Sveicci
Kanton Ticino
Pirrâdâhkodde Lugano
Tááláš kieldâ Lugano
Vuáđudum 1803
Lopâttum 2013
Vijđodâh 4,21[1] km²
Alodâh 972[1][2] m
Ässeeloho 142[3] (2012)
Ässeesaahâdvuotâ 33,73 ässed/km²
Äigi UTC+1
– kesiäigi UTC+2
Kieldânummeer 5155
Postânummeer 6951
Sundenummeer 091
Bogno kieldâ
Bogno kieldâ
Ticino kanton
Ticino kanton

Bogno lii oovdiš kieldâ Lugano pirrâdâhkoddeest Ticino kantonist Sveeicist. Onnáá peeivi tot kulá Lugano kaavpug Val Colla -nommâsii kaavpuguásán. Ive 2012 Bognost assii 142 olmožid.[3] Kieldâ vijđodâh lâi 4,21[1] km², já ton ässeesaahâdvuotâ lâi 33,73 ässed/km².

Bogno naaburkieldah lijjii CertaraValcolla Sveeicist sehe CavargnaVal Rezzo Italiast.

Bogno kieldâ vuáđudui virgálávt ive 1803 talle ko Ticino kanton seervâi Sveeici vuárnumliiton.

Historjá

[mute | mute käldee]
San Lucio -várádâhnjuáski

San Rocco kirkko mainâšui vuossâmuu tove ive 1591, já tot vijđedui ive 1780. Ive 1811 Bogno iäránij Colla servikoddeest. 1800-lovvoost Bogno ässeeh lijjii čovgâ ohtâvuođâst Cavargna leevi ässeiguin Italia peln San Lucio -várádâhnjuáski peht. Ohtâvuođah Luganon kuittâg lasanii tast maŋa ko luodah toho huksejuvvojii iivij 1854 já 1886.[3]

1900-lovo Bogno ässeeloho kiäppánij jotelávt, tastko eennâmtuálu ij lamaš innig siämmáá tehálâš ko ovdil já ulmuuh värrejii Luganon, kost lijjii pyerebeh máhđulâšvuođah finniđ pargo. Siämmást stuorrâ uási siijdâ tááluin muttojii luámutáállun, já onnáá peeivi táálui omâsteijeeh viettii Bognost luámuidis. 1900-lovo loopâst siijdâst toimii muorâčeppityejiviste já hooteel-raavâdviäsu.[3]

Kieldâlahtem

[mute | mute käldee]

Bogno kieldâ lopâttui cuáŋuimáánu 14. peeivi 2013, ko Bogno, Cadro, Carona, Certara, Cimadera, SonvicoValcolla kieldah lahtojii Luganon.

Aalmugjienâstem 20.11.2011

[mute | mute käldee]

Bogno, Cadro, Certara, Cimadera, Lugano, Sonvico já Valcolla ässeeh tuhhiitii kieldâlahtem aalmugjienâstmist, mii uárnejui skammâmáánu 20. peeivi 2011. Kieldâlahtem tuhhiittii 76,69 % jienâsteijein. Bogno kieldâst jienâstii 72 olmožid. Sist 62 ađai 88,57 % tuhhiittii kieldâlahtem.[4]

KieldâJienâsteijeeh%Toháliih jienahKale%Ij%
Bogno7267,92706288,57811,43
Cadro1 17082,451 16366056,7550343,25
Certara3163,27312787,10412,90
Cimadera9366,91937984,951415,05
Lugano11 82139,5711 5509 02978,172 52121,83
Sonvico1 05775,721 05079675,8125424,19
Valcolla37570,6237233690,32369,68
Ohtsis14 61943,6214 32910 98976,693 34023,31

Aalmugjienâstem 11.3.2012

[mute | mute käldee]

Carona ässeeh pessii jienâstiđ esken ive 2012. Njuhčâmáánu 11. peeivi 2012 uárnejui nubbe aalmugjienâstem, moos uásálistii puoh kieldah. Kieldâlahtem tuhhiittii 80,19 % jienâsteijein. Bogno kieldâst jienâstii 44 olmožid. Sist 40 ađai 90,91 % tuhhiittii kieldâlahtem.[5]

KieldâJienâsteijeeh%Toháliih jienahKale%Ij%
Carona48488,3248325252,1723147,83
Bogno4440,74444090,9149,09
Cadro59341,6457244477,6212822,38
Certara1734,69171588,24211,76
Cimadera4633,09454293,3336,67
Lugano12 46841,7111 9689 66880,782 30019,22
Sonvico54539,0152145487,146712,86
Valcolla23644,2823121693,51156,49
Ohtsis14 43342,3413 88111 13180,192 75019,81

Eennâmtiätu

[mute | mute käldee]

Bogno lii Cassarate-nommâsii juuvâ leevi pajeuásist. Kieldâ kuávdáš lii suullân 972 m merâtääsi paajaabeln.[1][2]

Viehâdâh

[mute | mute käldee]

Ässeeloho

[mute | mute käldee]

Käldee: Sveeici historjálâš sänikirje

Kirjálâšvuotâ

[mute | mute käldee]
  • Bernhard Anderes: Guida d'arte della Svizzera italiana. Edizioni Trelingue, Porza-Lugano 1980, s. 296.
  • Flavio Maggi: Patriziati e patrizi ticinesi. Pramo Edizioni, Viganello 1997.
  • Simona Martinoli et al.: Guida d'arte della Svizzera italiana. Edizioni Casagrande, Bellinzona 2007, s. 383.

Fáádást eres soojijn

[mute | mute käldee]

Käldeeh

[mute | mute käldee]
  1. 1 2 3 4 Bogno www3.ti.ch. Ufficio di statistica. Čujottum 8.12.2024. (italiakielân)
  2. 1 2 Bogno Mapcarta. Čujottum 8.12.2024. (eŋgâlâskielân)
  3. 1 2 3 4 Gili, Antonio: Bogno Dizionario storico della Svizzera. Čujottum 7.12.2024. (italiakielân)
  4. Risultati votazione consultiva del 20 novembre 2011 m3.ti.ch. 20.11.2011. Čujottum 8.12.2024. (italiakielân)
  5. Risultati votazione consultiva dell'11 marzo 2012 m4.ti.ch. 11.3.2012. Čujottum 8.12.2024. (italiakielân)