Uđđâivemáánu
| Máánuh |
| Uđđâivemáánu |
| Kuovâmáánu |
| Njuhčâmáánu |
| Cuáŋuimáánu |
| Vyesimáánu |
| Kesimáánu |
| Syeinimáánu |
| Porgemáánu |
| Čohčâmáánu |
| Roovvâdmáánu |
| Skammâmáánu |
| Juovlâmáánu |
Uđđâivemáánu lii gregoriaanlâš já juliaanlâš kalender mield ive vuossâmuš mánuppaje. Uđđâivemáánust láá 31 peivid.
Nommâ
[mute | mute käldee]Uđđâivemáánu lii finnim noomâs tast, et tot aalgât uđđâ ive.[1] Sárnumkielâst taat nommâ uánnán maŋgii: ulmuuh eteh "uđđivemáánu".[1] Taat mánuppaje lii finnim eidu taam noomâ eskin anarâš kalenderân. Ovdil tast lii kevttum meiddei suomâkiel lovnânommâ "tammimáánu".
Uđđâivemáánu teikâ loppâuási tast já kuovâmáánu algâuási láá tovle nomâttum máhđulávt puolâšmáánnun.[2][3]
Uđđâivemáánu sämikulttuurist
[mute | mute käldee]Uđđâvuođpeivi
[mute | mute käldee]- Válduartikkâl: Uđđâvuođpeivi
Säämist tovlááh ulmuuh tárkkojii uđđâvuođpeeivi vuástásii iijâ, uáinojeh-uv tääsnih já láá-uv toh mon valjeest. Jis tääsnih lijjii ennuv, te puáđáččij šiev lyemeihe, mut jis toh iä oinum, te talle puáđáččij hallakeesi.[4][5][6]
Paavvâlpeivi
[mute | mute käldee]Tovláá eđâlduv mield jis Paavvâlpeeivi ađai uđđâivemáánu 25. peeivi lii pivvâlis šoŋŋâ, te talle lii meiddei pivvâlis tälvi. Jis lii oppeet ton siämmáá peeivi puolâš, te talle lii ubâ täälvi koolmâs.[4][5][6]
Heeihâpeivi
[mute | mute käldee]Heeihâpeeivi ađai uđđâivemáánu 19. peeivi piäiváš oppeet päštiškuát Anarist já ko tot ruápsuditij kuátihäärji, te talle puoh ulmuuh, kiäh pääihist lijjii já nähcejii, monnii olgos tiervâttiđ piäiváá.[4][5][6]
Fáádást eres soojijn
[mute | mute käldee]
Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást Uđđâivemáánu.
Käldeeh
[mute | mute käldee]- ↑ a â Morottaja, P. & Kuuva, P. & Olthuis Marja-Liisa: ”Mánuppojij algâpuáttim ađai etymologia”, Kielâkyeimi I - Pargokirje, s. 79. Sämitigge, 2013. ISBN 978-952-441-323-7.
- ↑ Mattus, Ilmari: Kuovâmáánu. Anarâš-kalender 1996, 1996. Anarâškielâ servi ry.
- ↑ Mattus, Ilmari: Kuovâmáánu. Anarâš-kalender 2013, 2013. Anarâškielâ servi ry.
- ↑ a â b Mattus, Ilmari: Uđđâivemáánu. Anarâš-kalender 1996, 1996. Anarâškielâ servi ry.
- ↑ a â b Mattus, Ilmari: Uđđâivemáánu. Anarâš-kalender 2013, 2013. Anarâškielâ servi ry.
- ↑ a â b Sämmilâš kalender merkkâpeeivih (PDF) kuati.fi. Čujottum 17.8.2025.