Suomâ Kulttuurruttârááju
Suomâ Kulttuurruttârááju rs lii priivaat siäđus, mii oovded tiettuu, taiđuu já kulttuur Suomâst. Tot vuáđudui kuovâmáánu 27. peeivi 1939.[1] Kulttuurruttâráájun kuleh kuávdášruttârááju já 17 eennâmkodderuttârááijud. Siättus haldâttâsâst láá 12 jesânid.[2]
Ohtâ siättus vuáđudeijein lâi L. A. Puntila. Ive 1937 aalgâst sun čaalij Suomâ Koveloostân artikkâl, mast vuosmuu tove oovdânpuohtui juurdâ Kulttuurruttârááju vuáđđudmist. Čohčuv 1938 Puntila ornij vuáđudemčuággim. Suulân 30 000 aalmugškovlâlâžžâd čoggii 2,7 miljovn märkkid 170 000 syemmiliist. Ton lasseen uárnejui skeŋkkâčuággim várálub skeŋkkejeijeid.[1][3]
Kulttuurruttârááju tooimân kuleh išeruuđâi já palhâšuumij jyehim, tuáhtár Juhani Kirpilä skeŋkkim Taaiđâpäikki Kirpilä, jyehi kuálmád ive uárnejum Mirjam Helin -laavlâkišto, Mirjam Helin -akatemia, residensohjelm taidâráid já jieškote-uvlágáneh haavah.[4]
Išeruttâ
[mute | mute käldee]Kulttuurruttârááju juáhá ihásávt išeruuđâid. Tast lii nelji uuccâmääigi. Kuávdášruttârááju uuccâmääigih láá njuhčâmáánust, porgemáánust já roovvâdmáánust. Eennâmkodderuttârááju uuccâmäigi lii uđđâive–kuovâmáánust.[5]
Mieđettum išeruuđâi árvu lii lasanâm ucánjáhháá 2020-lovvoost. Ive 2020 tot lâi 45 miljovn eurod.[6] Ive 2024 Kulttuurruttârááju vuástávaaldij 22 000 išeruttâucâmuššâd já mieđettij 2 700 išeruttâd, moi árvu lâi ohtsis 55,2 miljovn eurod.[5] Ive 2024 taiđuu išeruuđâin 31 % juáhhojii kovetaiđui, 23 % nuottâtaiđui, 16 % čaittâlemtaiđui, 10 % kirjálâšvuotân já 20 % eres taiđuid. Tiettuu išeruuđâin vist 26 % juáhhojii humanistlii tiettui, 21 % talhâstiettui, 18 % ohtsâškoddetiettui, 14 % luándutiettui já 21 % eres tiettuid.[6]
Išeruttâ lii mieđettum meid sämikielâi já -kulttuur oovdedmân. Kuhháá Kulttuurruttârááju njunošäššialmajin porgâm Paavo Hohti išedij Anarâškielâ seervi finniđ stuorrâ išeruuđâ, moin servi puovtij orniđ kielâpiervâl vittâ ive.[7] Vorrâsub ovdâmerkkân láá Čyeti čälled anarâškielân -haahâ, mii finnij 90 000 eurod ive 2020 teevstâi kielâtipšomân já toimâtmân, sehe Aalto-ollâopâttuv totkeejuávhu haahâ, mii oovded tahojiermipiergâsijd pajekielân. Tot finnij 200 000 euro išeruuđâ ive 2025.[8]
Eennâmkodderuttâráájuh
[mute | mute käldee]Eennâmkodderuttâráájui ulmen lii kattiđ já ovdediđ eennâmkode kulttuur.
| Eennâmkodde | Vuáđudemihe | Jiečânâs ruttârááju | Oovdiš ruttârááju |
|---|---|---|---|
| Maadâ-Kärjil [9] | 1962 | 1962 | – |
| Maadâ-Pohjanmaa [10] | 1959 | 1963 | Pohjanmaa ruttârááju |
| Maadâ-Savo [11] | 1961 | 1961 | – |
| Häme [12] | 1960 | 1960 | – |
| Kainuu [13] | 1954 | 1968 | Tave-Suomâ ruttârááju |
| Koskâ-Pohjanmaa [14] | 1959 | 1963 | Pohjanmaa ruttârááju |
| Koskâ-Suomâ [15] | 1958 | 1958 | – |
| Kymileehi [16] | 1960 | 1960 | – |
| Lappi [17] | 1954 | 1968 | Tave-Suomâ ruttârááju |
| Pirkanmaa [18] | 1961 | 1961 | – |
| Tave-Kärjil [19] | 1961 | 1961 | – |
| Tave-Pohjanmaa [20] | 1954 | 1968 | Tave-Suomâ ruttârááju |
| Tave-Savo [21] | 1963 | 1963 | – |
| Päijät-Häme [22] | 1971 | 1971 | – |
| Satakunta [23] | 1959 | 1959 | – |
| Uusimaa [24] | 1963 | 1963 | – |
| Varsinais-Suomâ [25] | 1964 | 1964 | – |
Fáádást eres soojijn
[mute | mute käldee]- Suomâ Kulttuurruttârááju päikkisijđoh (suomâkielân)
Käldeeh
[mute | mute käldee]- ↑ a â Historia Suomen Kulttuurirahasto - SKR. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Organisaatio Suomen Kulttuurirahasto - SKR. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Kulttuurirahaston perustamiseen rahaa antaneiden nimet verkossa Yle Uutiset. 26.10.2007. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Toiminta Suomen Kulttuurirahasto - SKR. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ a â Apurahat Suomen Kulttuurirahasto - SKR. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ a â Yleistä apurahoista Suomen Kulttuurirahasto - SKR. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Morottaja, Matti: Paavo Hohti in memoriam anarasaavis.fi. 7.8.2025. Čujottum 18.8.2025.
- ↑ Myönnetyt apurahat Suomen Kulttuurirahasto - SKR. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Etelä-Karjala Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 21.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Etelä-Pohjanmaa Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 14.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Etelä-Savo Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 10.6.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Häme Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 14.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Kainuu Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 7.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Keski-Pohjanmaa Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 10.4.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Keski-Suomi Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 16.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Kymenlaakso Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 21.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Lappi Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 24.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Pirkanmaa Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 18.6.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Pohjois-Karjala Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 18.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Pohjois-Pohjanmaa Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 16.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Pohjois-Savo Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 17.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Päijät-Häme Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 27.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Satakunta Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 13.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Uusimaa Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 15.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)
- ↑ Varsinais-Suomi Suomen Kulttuurirahasto - SKR. 20.5.2025. Čujottum 18.8.2025. (suomâkielân)