2026
2026 (MMXXVI) lii normaalihe, mii gregoriaanlâš kalender mield álgá já nohá tuorâstuv. Tot lii 2020-lovo čiččâd ihe.
Tábáhtusah
[mute | mute käldee]
.jpg)
Uđđâivemáánu
[mute | mute käldee]- uđđâivemáánu 1. peeivi – Bulgaria seervâi eurokuávlun. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.[1]
- uđđâivemáánu 2. peeivi – Peeivitäsideijee Guinea president asâttâs 1/2026 mield Ciudad de la Pazist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.[2]
- uđđâivemáánu 22.–25. peeivi – Skammâkoveh-elleekovefestivaal uárnejui Anarist.[3]
Kuovâmáánu
[mute | mute käldee]- kuovâmáánu 5. peeivi – Monika Fagerholm vuoitij Runeberg-palhâšume kirjestis Döda trakten / Kvinnor i revolt[4]
- kuovâmáánu 6.–22. peeivi – Tälviolympialiih tuállojii Milanost já Cortina d'Ampezzost.
- kuovâmáánu 28. peeivi – Uđđâ muusik kišto fiinaal uárnejui Nokia Arenast Tamperest.[5] Finalist Linda Lampenius & Pete Parkkonen finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.[6] Vuáitu keežild suoi ovdâstává Suomâ siämmáá ive Euroviisuin Wienist Nuorttâriijkâst.
Njuhčâmáánu
[mute | mute käldee]- njuhčâmáánu 6.–15. peeivi – Tälviparalympialiih tuállojii Milanost já Cortina d'Ampezzost.
- njuhčâmáánu 17. peeivi – SM-liiga vuáđuspellâmráiđu nuuvâi.[7]
- njuhčâmáánu 28. peeivi – Sámi Grand Prix uárnejui.[8]
Vyesimáánu
[mute | mute käldee]- vyesimáánu 12.–16. peeivi – Euroviisuh uárnejuvvojeh Wienist Nuorttâriijkâst.
- vyesimáánu 12. peeivi – Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal uárnejui.
- vyesimáánu 14. peeivi – Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal uárnejui.
- vyesimáánu 16. peeivi – Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal uárnejui.
- vyesimáánu 17. peeivi – Bulgaria ovdâsteijee Dara vuoitij kišto pitáinis Bangaranga.[9]
- vyesimáánu 13. peeivi – Tamperelâš jieŋâskiärrujuávkku Tappara vuoitij jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ, ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust kouvolalâš KooKoo vuástá.[10]
Syeinimáánu
[mute | mute käldee]- syeinimáánu 8.–12. peeivi – Riddu Riđđu uárnejui.
- syeinimáánu 19. peeivi – Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoi fiinaal spellui MetLife Stadiumist. Fiinaal vuoitij Espanja 1–0 (jä.).[11]
- syeinimáánu 20. peeivi – Andy Burnham algâttáin Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister virgeest.[12]
- syeinimáánu 28. peeivi – Peru presidentvaaljâid vuáittám Keiko Fujimori algâttij president virgeest.[13][14]
Porgemáánu
[mute | mute käldee]- porgemáánu 7. peeivi – Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljâid vuáittám kolumbialâš juuriist já politikkár Abelardo de la Espriella algâttij president virgeest.[15]
- porgemáánu 8. peeivi – Säämi Pride uárnejui Anarist.
- porgemáánu 12. peeivi – Tievâslâš piäiváásiävŋánem oinui Tave-Amerikist já Euroopist.
- porgemáánu 14.–15. peeivi – Ijâttes ijjâ uárnejui.
- porgemáánu 28. peeivi – Taažâ kunâgâs Harald V jaamij, já suu alge Haakon Magnusist šoodâi Taažâ uđđâ kunâgâs Haakon VIII.[16]
Čohčâmáánu
[mute | mute käldee]- čohčâmáánu 2. peeivi – Eestilâš juuriist Ülle Madise väljejui Eestieennâm täsivääldi presidentin.[17][18]
Roovvâdmáánu
[mute | mute käldee]- roovvâdmáánu 5. peeivi – Karl Deisseroth, Peter Hegemann já Georg Nagel vuoittii Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume.[19][20]
- roovvâdmáánu 6. peeivi – Francis Halzen vuoitij Nobel-fyysiikpalhâšume.[21]
- roovvâdmáánu 7. peeivi – Henri B. Kagan já Kenso Soai vuoittijn Nobel-kemiapalhâšume.[22][23]
- roovvâdmáánu 8. peeivi – Anne Carson vuoitij Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume.[24]
- roovvâdmáánu 9. peeivi – Navanethem Pillay vuoitij Nobel-ráávhupalhâšume.[25]
- roovvâdmáánu 12. peeivi – Eestilâš juuriist Ülle Madise aalgât Eestieennâm täsivääldi president virgeest.[17][18]
Nobel-palhâšumeh
[mute | mute käldee]
Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn
[mute | mute käldee]Šoddâmeh
[mute | mute käldee]Jämimeh
[mute | mute käldee]- uđđâivemáánu 30. peeivi – Catherine O’Hara, kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. 1954)[26]
- njuhčâmáánu 19. peeivi – Chuck Norris, ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. 1940)[27]
- kesimáánu 27. peeivi – Eeva Kilpi, syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. 1928)[28]
- syeinimáánu 1. peeivi – Knut Sivertsen, pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee já eennâmviljâleijee (š. 1941)[29]
- syeinimáánu 16. peeivi – Rudolph A. Marcus, ive 1992 Nobel-kemiapalhâšume finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. 1923)[30][31]
- porgemáánu 14. peeivi – Yayoi Kusama, jaapaanlâš taaidâr (š. 1929)[32]
- porgemáánu 25. peeivi – Tim Curry, eŋlandlâš čaittâleijee (š. 1946)[33]
- porgemáánu 25. peeivi – Dolly Parton, ovtâstumstaatâlâš countrylávloo, laavlârähtee já čaittâleijee (š. 1946)[34]
- porgemáánu 28. peeivi – Harald V, Taažâ kunâgâs (š. 1937)[16]
Kalender
[mute | mute käldee]Fáádást eres soojijn
[mute | mute käldee]
Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást 2026.
Käldeeh
[mute | mute käldee]- ↑ Parviala, Antti: Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle yle.fi. 26.12.2025. Čujottum 1.1.2026. (suomâkielân)
- ↑ Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs. 2.1.2026. Čujottum 4.1.2026. (espanjakielân)
- ↑ Aikio, Piibe: Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu Yle Säämi. Čujottum 21.1.2026. (orjâlâškielân)
- ↑ Gustafsson, Miia: Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja Yle Uutiset. 5.2.2026. Čujottum 6.2.2026. (suomâkielân)
- ↑ Aaltonen, Elise: UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna Yle. 17.5.2025. Čujottum 19.5.2025. (suomâkielân)
- ↑ Lappalainen, Ville: Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n yle.fi. 26.2.2025. Čujottum 26.2.2025. (suomâkielân)
- ↑ Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26 Jääkiekon SM-liiga Oy. 13.5.2025. Čujottum 19.5.2025. (suomâkielân)
- ↑ Kelemeny, Sara: Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid Yle Säämi. 30.10.2025. Čujottum 1.12.2025. (nuorttâlâškielân)
- ↑ Aaltonen, Elise: Bulgaria nousi Euroviisujen yllätysvoittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara yle.fi. 17.5.2026. Čujottum 17.5.2026. (suomâkielân)
- ↑ Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna: Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet Yle. 13.5.2026. Čujottum 16.5.2026. (suomâkielân)
- ↑ Olthuis, Marja-Liisa: MM-fiinaal: Espanja lii vuáittám jyelgipáálu maailmmiäštárvuođâ 2026 Anarâš aavis. 20.7.2026. Čujottum 30.7.2026.
- ↑ Prime Minister, First Lord of the Treasury, Minister for the Civil Service, and Minister for the Union The Rt Hon Andy Burnham MP gov.uk. Čujottum 30.7.2026. (eŋgâlâskielân)
- ↑ Swaby, Mimi já Lukiv, Jaroslav: Peru's new president says military will lead crime operations in emergencies BBC News. 29.7.2026. Čujottum 30.7.2026. (eŋgâlâskielân)
- ↑ Keiko Fujimori inaugurated as Peru's president NHK World. 29.7.2026. Čujottum 30.7.2026. (eŋgâlâskielân)
- ↑ Vainio, Juuso: Kolumbian uusi presidentti vannoi virkavalansa mielenosoitusten keskellä yle.fi. 8.8.2026. Čujottum 10.8.2026. (suomâkielân)
- 1 2 Helljesen, Vilde: Kong Harald er død NRK. 28.8.2026. Čujottum 28.8.2026. (kirjetárukielân)
- 1 2 Kooli, Rain: Ülle Madise valittiin Viron presidentiksi Yle. 2.9.2026. Čujottum 3.9.2026. (suomâkielân)
- 1 2 Leetna, Merilin: Riigikogu valis Ülle Madise Eesti järgmiseks presidendiks ERR. 2.9.2026. Čujottum 3.9.2026. (eestikielân)
- 1 2 Nobel Prize in Physiology or Medicine 2026 nobelprize.org. 5.10.2026. Čujottum 6.10.2026. (eŋgâlâskielân)
- 1 2 Roberts, Michelle: Nobel Prize awarded for revealing inner workings of the brain BBC. 6.10.2026. Čujottum 6.10.2026. (eŋgâlâskielân)
- 1 2 The Nobel Prize in Physics 2026 nobelprize.org. 6.10.2026. Čujottum 6.10.2026. (eŋgâlâskielân)
- 1 2 Nobel Prize in Chemistry 2026 nobelprize.org. 7.10.2026. Čujottum 7.10.2026. (eŋgâlâskielân)
- 1 2 Gill, Victoria já Stallard, Esme: Chemistry Nobel awarded for solving mystery of life's asymmetry BBC. 7.10.2026. Čujottum 7.10.2026. (eŋgâlâskielân)
- 1 2 The Nobel Prize in Literature 2026 nobelprize.org. 8.10.2026. Čujottum 8.10.2026. (eŋgâlâskielân)
- 1 2 The Nobel Peace Prize 2026 nobelprize.org. 9.10.2026. Čujottum 9.10.2026. (eŋgâlâskielân)
- ↑ Kuolleet | Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä Helsingin Sanomat. 10.2.2026. Čujottum 21.3.2026. (suomâkielân)
- ↑ Kuolleet | Näyttelijä Chuck Norris on kuollut Helsingin Sanomat. 20.3.2026. Čujottum 21.3.2026. (suomâkielân)
- ↑ Lauri Silvander, Mikael Mattila: Eeva Kilpi on kuollut Ilta-Sanomat. 27.6.2026. Čujottum 27.6.2026. (suomâkielân)
- ↑ Annonser for Knut Harry Sivertsen Bodø Begravelsesbyrå. 4.7.2026. Čujottum 6.7.2026. (kirjetárukielân)
- ↑ Rudolph A. Marcus nobelprize.org. Čujottum 23.10.2024. (eŋgâlâskielân)
- ↑ Caltech Mourns the Passing of Nobel Laureate Rudy Marcus (1923–2026) Caltech. 17.7.2026. Čujottum 20.7.2026. (eŋgâlâskielân)
- ↑ Tyystjärvi, Ilona já Karasti, Karla: Täplätaiteestaan tunnettu Yayoi Kusama on kuollut Helsingin Sanomat. 27.8.2026. Čujottum 31.8.2026. (suomâkielân)
- ↑ Soininen, Ville já Tiikkaja, Samuli: Näyttelijä Tim Curry on kuollut Helsingin Sanomat. 26.8.2026. Čujottum 31.8.2026. (suomâkielân)
- ↑ Tapiola, Paula: Countryn kuningatar Dolly Parton on kuollut Yle. 25.8.2026. Čujottum 25.8.2026. (suomâkielân)